---
title: "Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r."
description: "[![Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.](https://opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2025/03/tyuyyyy.jpg)](www.opengarden.org.pl) Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r. #### **Ochrona gatunkowa zwierząt.**…"
url: "https://opengarden.org.pl/docs/ochrona-gatunkowa-zwierzat/"
updated: "2025-03-16"
category: Akty prawne / Rozporządzenia
tags:
  - gospodarka leśna
  - natura 2000
  - ochrona bioróżnorodności
  - ochrona siedlisk
  - ochrona środowiska
  - ochrona zwierząt
  - ochrona zwierząt
  - środowisko naturalne
  - zwierzęta
  - zwierzęta zagrożone wyginięciem
---

# Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.

[![Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.](https://opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2025/03/tyuyyyy.jpg)](www.opengarden.org.pl)
Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.

#### **Ochrona gatunkowa zwierząt.**

Dziennik Ustaw
 [Dz.U.2022.2380](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20220002380/O/D20222380.pdf) tj.. Akt obowiązujący
 Wersja od: 21 listopada 2022 r.

# ROZPORZĄDZENIE
 MINISTRA ŚRODOWISKA 1
 z dnia 16 grudnia 2016 r.
 w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt

Na podstawie art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2022 r. poz. 916, 1726, 2185 i 2375) zarządza się, co następuje:

#### **§  1.  Rozporządzenie określa:**

##### 1) gatunki zwierząt:

a) objętych ochroną ścisłą, z wyszczególnieniem gatunków wymagających ochrony czynnej,
 b) objętych ochroną częściową,
 c) objętych ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane, oraz sposoby ich pozyskiwania,
 d) wymagających ustalenia stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego przebywania;

##### 2)

właściwe dla poszczególnych gatunków lub grup gatunków zwierząt zakazy i odstępstwa od zakazów;

##### 3)

sposoby ochrony gatunków, w tym wielkość stref ochrony.

#### **§  2. **

Gatunki zwierząt, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a, są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

#### **§  3. **

Gatunki zwierząt, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. b, są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia.

#### **§  4. **

Gatunki zwierząt, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. c, oraz sposoby ich pozyskiwania są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

#### **§  5. **

Gatunki zwierząt, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. d, oraz wielkość stref ochrony ich ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego przebywania są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia.

#### **§  6.**

##### 1.

W stosunku do dziko występujących zwierząt, należących do gatunków objętych ochroną ścisłą oraz częściową, o których mowa w lp. 1-478 i 480-592 w załączniku nr 1 do rozporządzenia oraz w lp. 1-210 w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wprowadza się następujące zakazy:
 1) umyślnego zabijania;
 2) umyślnego okaleczania lub chwytania;
 3) umyślnego niszczenia ich jaj lub form rozwojowych;
 4) transportu;
 5) chowu;
 6) zbierania, pozyskiwania, przetrzymywania lub posiadania okazów gatunków;
 7) niszczenia siedlisk lub ostoi, będących ich obszarem rozrodu, wychowu młodych, odpoczynku, migracji lub żerowania;
 8) niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd, mrowisk, nor, legowisk, żeremi, tam, tarlisk, zimowisk lub innych schronień;
 9) umyślnego uniemożliwiania dostępu do schronień;
 10) zbywania, oferowania do sprzedaży, wymiany lub darowizny okazów gatunków;
 11) wwożenia z zagranicy lub wywożenia poza granicę państwa okazów gatunków;
 12) umyślnego przemieszczania z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca;
 13) umyślnego wprowadzania do środowiska przyrodniczego.

##### 2.

W stosunku do dziko występujących zwierząt, oznaczonych symbolem (1) w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, wprowadza się dodatkowo zakaz umyślnego płoszenia lub niepokojenia.

##### 3.

W stosunku do dziko występujących zwierząt, oznaczonych symbolem (2) w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, wprowadza się dodatkowo zakaz umyślnego płoszenia lub niepokojenia w miejscach noclegu, w okresie lęgowym w miejscach rozrodu lub wychowu młodych, lub w miejscach żerowania zgrupowań ptaków migrujących lub zimujących.

##### 4.

W stosunku do dziko występujących zwierząt, oznaczonych symbolem (3) w załączniku nr 1 do rozporządzenia, wprowadza się dodatkowo zakaz fotografowania, filmowania lub obserwacji, mogących powodować ich płoszenie lub niepokojenie.

##### 5.

Zakazy, o których mowa w ust. 1 pkt 7-9 oraz w ust. 3, nie dotyczą gołębia miejskiego (Columba livia forma urbana), z wyłączeniem miejsc gniazdowania w trakcie obecności piskląt w gnieździe.

##### 6.

Zakaz, o którym mowa w ust. 3, w zakresie dotyczącym miejsc żerowania zgrupowań ptaków migrujących lub zimujących nie dotyczy czapli siwej (Ardea cinerea) i kormorana (Phalacrocorax carbo) w obrębach hodowlanych ustanowionych zgodnie z przepisami o rybactwie śródlądowym.

#### **§  7. **

W stosunku do innych niż dziko występujących zwierząt, należących do gatunków objętych ochroną ścisłą oraz częściową, o których mowa w lp. 1-478, 480-494, 496, 497 i 499-592 w załączniku nr 1 do rozporządzenia oraz w lp. 1-101 i 104-210 w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wprowadza się następujące zakazy:

##### 1)

umyślnego zabijania;

##### 2)

transportu;

##### 3)

chowu;

##### 4)

przetrzymywania lub posiadania okazów gatunków;

##### 5)

zbywania, oferowania do sprzedaży, wymiany lub darowizny okazów gatunków;

##### 6)

wwożenia z zagranicy lub wywożenia poza granicę państwa okazów gatunków;

##### 7)

umyślnego wprowadzania do środowiska przyrodniczego.

##### §  8.

##### 1.

W stosunku do dziko występujących ptaków należących do gatunków, o których mowa w lp. 479 w załączniku nr 1 do rozporządzenia, wprowadza się następujące zakazy:
 1) umyślnego zabijania;
 2) umyślnego okaleczania lub chwytania;
 3) umyślnego niszczenia ich jaj;
 4) transportu;
 5) zbierania, pozyskiwania, przetrzymywania lub posiadania okazów gatunków;
 6) niszczenia, usuwania lub uszkadzania gniazd;
 7) zbywania, oferowania do sprzedaży lub wymiany okazów gatunków;
 8) umyślnego płoszenia lub niepokojenia w miejscach noclegu, w okresie lęgowym w miejscach rozrodu lub wychowu młodych.

##### 2.

W stosunku do dziko występujących zwierząt należących do gatunków, o których mowa w lp. 211 w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wprowadza się następujące zakazy:
 1) transportu;
 2) przetrzymywania lub posiadania okazów gatunków;
 3) zbywania, oferowania do sprzedaży lub wymiany okazów gatunków.

#### **§  9. **

Wprowadza się następujące odstępstwa od zakazów:

##### 1)

zakaz usuwania gniazd, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 8 oraz w § 8 ust. 1 pkt 6, nie dotyczy usuwania od dnia 16 października do końca lutego gniazd z budek dla ptaków i ssaków;

##### 2)

zakaz usuwania gniazd, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 8 oraz w § 8 ust. 1 pkt 6, nie dotyczy usuwania od dnia 16 października do końca lutego gniazd ptasich z obiektów budowlanych lub terenów zieleni, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne;

##### 3)

zakazy chwytania, transportu, przetrzymywania oraz umyślnego przemieszczania z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 2, 4, 6 i 12, nie dotyczą:
 a) chwytania na terenach zabudowanych przez podmioty upoważnione przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska zabłąkanych zwierząt i przemieszczania ich do miejsc regularnego przebywania,
 b) chwytania zwierząt rannych lub osłabionych w celu udzielenia im pomocy weterynaryjnej i przemieszczania do ośrodków rehabilitacji zwierząt;

##### 4)

zakazy, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1-4, 6 i 8-12 oraz ust. 2, nie dotyczą okazów gatunków, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. c, pozyskiwanych przez podmioty, które uzyskały zezwolenie regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na ich pozyskiwanie;

##### 5)

zakazy przetrzymywania, posiadania, zbywania, oferowania do sprzedaży, wymiany, darowizny, a także wywożenia poza granicę państwa, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 6, 10 i 11, nie dotyczą okazów gatunków, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. c, pozyskanych na podstawie zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska;

##### 6)

zakazy przetrzymywania, posiadania, zbywania, oferowania do sprzedaży, wymiany, darowizny, a także wywożenia poza granicę państwa, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 6, 10 i 11 oraz w § 7 pkt 4-6, nie dotyczą okazów gatunków pozyskanych poza granicą państwa i wwiezionych z zagranicy na podstawie zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska lub Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oznaczonych symbolem (4) w załączniku nr 2 do rozporządzenia;

##### 7)

zakazy zbierania i posiadania, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 6 oraz w § 8 ust. 1 pkt 5, nie dotyczą zbierania i przechowywania piór ptaków;

##### 8)

w stosunku do zwierząt należących do gatunków, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a i b, z wyjątkiem gatunków ptaków oraz gatunków wymienionych w załącznikach II i IV dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm. 2  - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 102, z późn. zm.), zakazy, o których mowa w § 6 ust. 1-4 oraz w § 7, nie dotyczą wykonywania czynności związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki leśnej, jeżeli technologia prac uniemożliwia ich przestrzeganie.

#### **§  10. **

W stosunku do gatunków zwierząt objętych ochroną ścisłą oraz częściową, o których mowa w lp. 1-478 i 480-592 w załączniku nr 1 do rozporządzenia oraz w lp. 1-210 w załączniku nr 2 do rozporządzenia, stosuje się następujące sposoby ochrony:

##### 1)

inwentaryzowanie, ocena stanu zachowania, monitorowanie stanowisk, siedlisk, ostoi i populacji zwierząt oraz prowadzenie i udostępnianie baz danych dotyczących ich stanowisk i ostoi;

##### 2)

zabezpieczanie ostoi, stanowisk i siedlisk zwierząt przed zagrożeniami zewnętrznymi;

##### 3)

ustalanie stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego przebywania gatunków;

##### 4)

wykonywanie zabiegów ochronnych utrzymujących właściwy stan populacji lub siedlisk zwierząt polegających na:
 a) renaturyzacji i odtwarzaniu siedlisk,
 b) utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwych dla gatunku stosunków wodnych,
 c) utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwego dla gatunku stanu gleby lub wody,
 d) zapobieganiu sukcesji roślinnej przez wypas, koszenie, wycinanie drzew i krzewów oraz usuwaniu biomasy,
 e) odtwarzaniu oraz zakładaniu nowych zadrzewień,
 f) ochronie i odtwarzaniu zasobów martwego drewna i drzew z dziuplami w lasach i zadrzewieniach,
 g) budowie sztucznych miejsc lęgowych, miejsc rozrodu lub wodopojów,
 h) dostosowaniu sposobów i terminów wykonywania prac agrotechnicznych, leśnych, rybackich, budowlanych (w tym hydrotechnicznych), remontowych i innych, tak aby zminimalizować ich wpływ na zwierzęta i ich siedliska,
 i) tworzeniu i utrzymywaniu korytarzy ekologicznych,
 j) zapewnianiu drożności cieków będących szlakami migracji, w tym budowie przepławek i kanałów, rozbiórce przeszkód oraz stałej konserwacji istniejących przepławek,
 k) tworzeniu przejść dla zwierząt pod i nad drogami publicznymi oraz liniami kolejowymi,
 l) regulacji liczebności populacji roślin, grzybów i zwierząt mających wpływ na gatunki objęte ochroną;

##### 5)

wspomaganie rozmnażania się gatunku na stanowiskach naturalnych;

##### 6)

zabezpieczanie reprezentatywnej części populacji przez ochronę ex situ;

##### 7)

zasilanie populacji dziko występujących przez wprowadzanie osobników z innych pobliskich stanowisk naturalnych lub z hodowli prowadzonej w ramach ochrony ex situ;

##### 8)

przywracanie zwierząt z hodowli ex situ do środowiska przyrodniczego;

##### 9)

przenoszenie zwierząt zagrożonych na nowe stanowiska;

##### 10)

edukacja społeczeństwa w zakresie rozpoznawania gatunków objętych ochroną i sposobów ich ochrony;

##### 11)

prowadzenie hodowli zwierząt wykorzystywanych do celów gospodarczych, w celu zmniejszenia presji wynikającej z pozyskania ich ze środowiska;

##### 12)

kontrola pozyskania zwierząt gatunków objętych ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane, oraz związanych z tym skutków;

##### 13)

promowanie technologii prac związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej, rybackiej i wodnej, umożliwiających zachowanie stanowisk, siedlisk i ostoi gatunków objętych ochroną;

##### 14)

uwzględnianie potrzeb gatunków przy planowaniu, zatwierdzaniu i realizowaniu masowych imprez plenerowych, rekreacyjnych i sportowych;

##### 15)

realizacja programów ochrony poszczególnych gatunków.

#### **§  11. **

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. 3

[![Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.](https://opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2025/03/uhi.jpg)](www.opengarden.org.pl)
Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.

# **ZAŁĄCZNIKI**

## ZAŁĄCZNIK Nr  1
 GATUNKI ZWIERZĄT OBJĘTYCH OCHRONĄ ŚCISŁĄ, Z WYSZCZEGÓLNIENIEM GATUNKÓW WYMAGAJĄCYCH OCHRONY CZYNNEJ

Lp. Nazwa polska* Nazwa naukowa* Ochrona czynna

## **SSAKI  MAMMALIA**

### PARZYSTOKOPYTNE ARTIODACTYLA

1. kozica (1) Rupicapra rupicapra x
 2. żubr (1) Bison bonasus x

### DRAPIEŻNE CARNIVORA

3. wilk (1) Canis lupus x
 4. żbik (1) Felis silvestris x
 5. ryś (1) Lynx lynx x
 6. tchórz stepowy (1) Mustela eversmanni
 7. norka europejska (1) Mustela lutreola
 8. niedźwiedź brunatny (1) Ursus arctos x
 9. foka szara (1) Halichoerus grypus
 10. foka obrączkowana (1) Phoca hispida
 11. foka pospolita (1) Phoca vitulina

### WALENIE CETACEA

12. morświn (1) Phocoena phocoena x
 13. WALENIE - pozostałe gatunki (1)

### NIETOPERZE CHIROPTERA

14. podkowiec duży (1)(3) Rhinolophus ferrumequinum x
 15. podkowiec mały (1)(3) Rhinolophus hipposideros x
 16. mopek zachodni (1)(3) Barbastella barbastellus x
 17. mroczek pozłocisty (1)(3) Eptesicus nilssonii x
 18. mroczek późny (1)(3) Eptesicus serotinus x
 19. przymroczek Saviego (1)(3) Hypsugo savii x
 20. nocek Alkatoe (1)(3) Myotis alcathoe x
 21. nocek Bechsteina (1)(3) Myotis bechsteinii x
 22. nocek Brandta (1)(3) Myotis brandtii x
 23. nocek łydkowłosy (1)(3) Myotis dasycneme x
 24. nocek rudy (1)(3) Myotis daubentonii x
 25. nocek orzęsiony (1)(3) Myotis emarginatus x
 26. nocek duży (1)(3) Myotis myotis x
 27. nocek wąsatek (1)(3) Myotis mystacinus x
 28. nocek Natterera (1)(3) Myotis nattereri x
 29. nocek ostrouszny (1)(3) Myotis oxygnathus x
 30. borowiec olbrzymi (1)(3) Nyctalus lasiopterus
 31. borowiaczek (1)(3) Nyctalus leisleri x
 32. borowiec wielki (1)(3) Nyctalus noctula x
 33. karlik średni (1)(3) Pipistrellus kuhlii x
 34. karlik większy (1)(3) Pipistrellus nathusii x
 35. karlik malutki (1)(3) Pipistrellus pipistrellus x
 36. karlik drobny (1)(3) Pipistrellus pygmaeus x
 37. gacek brunatny (1)(3) Plecotus auritus x
 38. gacek szary (1)(3) Plecotus austriacus x
 39. mroczek posrebrzany (1)(3) Vespertilio murinus x

### ZAJĄCOKSZTAŁTNE LAGOMORPHA

40. bielak (1) Lepus timidus

### GRYZONIE RODENTIA

41. nornik śnieżny (1) Chionomys nivalis
 42. darniówka tatrzańska (1) Microtus tatricus
 43. chomik europejski (1) Cricetus cricetus x
 44. smużka leśna (1) Sicista betulina
 45. smużka stepowa (1) Sicista subtilis
 46. koszatka (1) Dryomys nitedula x
 47. żołędnica (1) Eliomys quercinus x
 48. orzesznica (1) Muscardinus avellanarius
 49. świstak tatrzański (1) Marmota marmota latirostris
 50. suseł moręgowany (1) Spermophilus citellus x
 51. suseł perełkowany (1) Spermophilus suslicus x

## PTAKI  AVES

### BLASZKODZIOBE ANSERIFORMES

52. sterniczka (2) Oxyura leucocephala
 53. łabędź niemy (2) Cygnus olor
 54. łabędź czarnodzioby (2) Cygnus columbianus
 55. łabędź krzykliwy (2) Cygnus cygnus
 56. bernikla obrożna (2) Branta bernicla
 57. bernikla białolica (2) Branta leucopsis
 58. bernikla rdzawoszyja (2) Branta ruficollis
 59. gęś krótkodzioba (2) Anser brachyrhynchus
 60. gęś mała (2) Anser erythropus
 61. lodówka (2) Clangula hyemalis
 62. turkan (2) Somateria spectabilis
 63. edredon (2)(3) Somateria mollissima
 64. birginiak (2) Polysticta stelleri
 65. uhla (2) Melanitta fusca
 66. uhla garbonosa (2) Melanitta deglandi
 67. markaczka (2) Melanitta nigra
 68. markaczka amerykańska (2) Melanitta americana
 69. gągoł (2) Bucephala clangula x
 70. bielaczek (2) Mergellus albellus
 71. nurogęś (2) Mergus merganser x
 72. szlachar (2) Mergus serrator x
 73. kamieniuszka (2) Histrionicus histrionicus
 74. ohar (2) Tadorna tadorna x
 75. kazarka rdzawa (2) Tadorna ferruginea
 76. hełmiatka (2) Netta rufina
 77. podgorzałka (2) Aythya nyroca x
 78. czerniczka (2) Aythya collaris
 79. ogorzałka (2) Aythya marila
 80. ogorzałka mała (2) Aythya affinis
 81. cyranka (2) Anas querquedula x
 82. płaskonos (2) Anas clypeata x
 83. cyranka modroskrzydła (2) Anas discors
 84. krakwa (2) Anas strepera x
 85. świstun (2) Anas penelope
 86. świstun amerykański (2) Anas americana
 87. rożeniec (2) Anas acuta x
 88. cyraneczka karolińska (2) Anas carolinensis

### GRZEBIĄCE GALLIFORMES

89. przepiórka (2) Coturnix coturnix
 90. pardwa mszarna (2) Lagopus lagopus
 91. głuszec (1)(3) Tetrao urogallus x
 92. cietrzew (1)(3) Lyrurus tetrix x

### FLAMINGOWE PHOENICOPTERIFORMES

93. flaming różowy (2) Phoenicopterus roseus

### PERKOZOWE PODICIPEDIFORMES

94. perkoz grubodzioby (2) Podilymbus podiceps
 95. perkozek (2) Tachybaptus ruficollis
 96. perkoz rdzawoszyi (2) Podiceps grisegena
 97. perkoz dwuczuby (2) Podiceps cristatus
 98. perkoz rogaty (2) Podiceps auritus
 99. zausznik (2) Podiceps nigricollis

### GOŁĘBIOWE COLUMBIFORMES

100. siniak (2) Columba oenas
 101. turkawka (2) Streptopelia turtur
 102. turkawka wschodnia (2) Streptopelia orientalis
 103. sierpówka (2) Streptopelia decaocto

### STEPÓWKI PTEROCLIFORMES

104. pustynnik (2) Syrrhaptes paradoxus

### LELKOWE CAPRIMULIGIFORMES

105. lelek (2) Caprimulgus europaeus

### JERZYKOWE APODIFORMES

106. jerzyk alpejski (2) Tachymarptis melba
 107. jerzyk blady (2) Apus pallidus
 108. jerzyk (2) Apus apus x

### KUKUŁKOWE CUCULIFORMES

109. kukułka (2) Cuculus canorus

### ŻURAWIOWE GRUIFORMES

110. wodnik (2) Rallus aquaticus
 111. derkacz (2) Crex crex x
 112. kropiatka (2) Porzana porzana x
 113. zielonka (2) Porzana parva
 114. karliczka (2) Porzana pusilla
 115. kokoszka (2) Gallinula chloropus
 116. żuraw stepowy (2) Grus virgo
 117. żuraw (2) Grus grus

### DROPIE OTIDIFORMES

118. strepet (2) Tetrax tetrax
 119. drop (2)(3) Otis tarda x
 120. hubara arabska (2) Chlamydotis macqueenii

### SIEWKOWE CHARADRIIFORMES

121. kulon (1)(3) Burhinus oedicnemus x
 122. ostrygojad (2)(3) Haematopus ostralegus
 123. szczudłak (2)(3) Himantopus himantopus
 124. szablodziób (2)(3) Recurvirostra avosetta
 125. siewnica (2) Pluvialis squatarola
 126. siewka złota (2) Pluvialis apricaria
 127. siewka złotawa (2) Pluvialis fulva
 128. siewka szara (2) Pluvialis dominica
 129. mornel (2)(3) Charadrius morinellus
 130. sieweczka obrożna (2)(3) Charadrius hiaticula x
 131. sieweczka rzeczna (2) Charadrius dubius
 132. sieweczka morska (2)(3) Charadrius alexandrinus
 133. sieweczka mongolska (2) Charadrius mongolus
 134. sieweczka pustynna (2) Charadrius leschenaultii
 135. czajka (2) Vanellus xanellus x
 136. czajka towarzyska (2) Vanellus gregarius
 137. czajka stepowa (2) Vanellus leucurus
 138. kulik mniejszy (2) Numenius phaeopus
 139. kulik cienkodzioby (2) Numenius tenuirostris
 140. kulik wielki (2)(3) Numenius arquata x
 141. szlamnik (2) Limosa lapponica
 142. rycyk (2)(3) Limosa limosa x
 143. kamusznik (2) Arenaria interpres
 144. biegus wielki (2) Calidris tenuirostris
 145. biegus rdzawy (2) Calidris canutus
 146. batalion (2)(3) Calidris pugnax x
 147. biegus płaskodzioby (2) Calidris falcinellus
 148. biegus krzywodzioby (2) Calidris ferruginea
 149. biegus mały (2) Calidris temminckii
 150. piaskowiec (2) Calidris alba
 151. biegus zmienny (2) Calidris alpina x
 152. biegus morski (2) Calidris maritima
 153. biegus długoskrzydły (2) Calidris bairdii
 154. biegus malutki (2) Calidris minuta
 155. biegus karłowaty (2) Calidris minutilla
 156. biegus białorzytny (2) Calidris fuscicollis
 157. biegus płowy (2) Calidris subruficollis
 158. biegus arktyczny (2) Calidris melanotos
 159. biegus tundrowy (2) Calidris pusilla
 160. szlamiec długodzioby (2) Limnodromus scolopaceus
 161. dubelt (2)(3) Gallinago media
 162. kszyk (2)(3) Gallinago gallinago
 163. bekasik (2)(3) Lymnocryptes minimus
 164. terekia (2) Xenus cinereus
 165. brodziec piskliwy (2)(3) Actitis hypoleucos
 166. brodziec plamisty (2) Actitis macularius
 167. samotnik (2)(3) Tringa ochropus x
 168. brodziec żółtonogi (2) Tringa flavipes
 169. brodziec śniady (2) Tringa erythropus
 170. kwokacz (2) Tringa nebularia
 171. brodziec piegowaty (2) Tringa melanoleuca
 172. krwawodziób (2)(3) Tringa totanus x
 173. łęczak (2)(3) Tringa glareola x
 174. brodziec pławny (2)(3) Tringa stagnatilis
 175. płatkonóg szydłodzioby (2) Phalaropus lobatus
 176. płatkonóg płaskodzioby (2) Phalaropus fulicarius
 177. żwirowiec łąkowy (2) Glareola pratincola
 178. żwirowiec stepowy (2) Glareola nordmanni
 179. maskonur (2) Fratercula arctica
 180. nurnik (2) Cepphus grylle
 181. alka (2) Alca forda
 182. alczyk (2) Alle alle
 183. nurzyk polarny (2) Uria lomvia
 184. nurzyk (2) Uria aalge
 185. wydrzyk długosterny (2) Stercorarius longicaudus
 186. wydrzyk ostrosterny (2) Stercorarius parasiticus
 187. wydrzyk tęposterny (2) Stercorarius pomarinus
 188. wydrzyk wielki (2) Stercorarius skua
 189. mewa modrodzioba (2) Pagophila eburnea
 190. mewa obrożna (2) Xema sabini
 191. mewa trójpalczasta (2) Rissa tridactyla
 192. mewa cienkodzioba (2) Chroicocephalus genei
 193. śmieszka (2) Chroicocephalus ridibundus
 194. mewa mała (2)(3) Hydrocoloeus minutus x
 195. mewa różowa (2) Rhodostethia rosea
 196. mewa karaibska (2) Larus atricilla
 197. mewa czarnogłowa (2)(3) Larus melanocephalus x
 198. orlica (2) Larus ichthyaetus
 199. mewa siwa (2) Larus canus x
 200. mewa delawarska (2) Larus delawarensis
 201. mewa żółtonoga (2) Larus fuscus
 202. mewa romańska (2) Larus michahellis
 203. mewa blada (2) Larus hyperboreus
 204. mewa polarna (2) Larus glaucoides
 205. mewa siodłata (2) Larus marinus
 206. rybitwa krótkodzioba (2) Gelochelidon nilotica
 207. rybitwa wielkodzioba (2) Hydroprogne caspia
 208. rybitwa czubata (2)(3) Sterna sandvicensis x
 209. rybitwa różowa (2) Sterna dougallii
 210. rybitwa rzeczna (2)(3) Sterna hirundo x
 211. rybitwa popielata (2)(3) Sterna paradisaea x
 212. rybitwa białoczelna (2)(3) Sternula albifrons x
 213. rybitwa białowąsa (2)(3) Chlidonias hybrida x
 214. rybitwa czarna (2)(3) Chlidonias niger x
 215. rybitwa białoskrzydła (2)(3) Chlidonias leucopterus x

### NURY GAVIIFORMES

216. nur rdzawoszyi (2) Gavia stellata
 217. nur czarnoszyi (2) Gavia arctica
 218. lodowiec (2) Gavia immer
 219. nur białodzioby (2) Gavia adamsii

### RURKONOSE PROCELLARIIFORMES

220. oceannik żółtopłetwy (2) Oceanites oceanicus
 221. nawałnik burzowy (2) Hydrobates pelagicus
 222. nawałnik duży (2) Oceanodroma leucorhoa
 223. fulmar (2) Fulmarus glacialis
 224. burzyk żółtodzioby (2) Calonectris diomedea
 225. burzyk szary (2) Puffinus griseus
 226. burzyk północny (2) Puffinus puffinus
 227. burzyk balearski (2) Puffinus mauretanicus

### PELIKANOWE PELECANIFORMES

228. bocian czarny (2)(3) Ciconia nigra x
 229. bocian biały (2) Ciconia ciconia x
 230. pelikan różowy (2) Pelecanus onocrotalus
 231. pelikan kędzierzawy (2) Pelecanus crispus
 232. bąk (2) Botaurus stellaris
 233. bączek (2) Ixobrychus minutus x
 234. ślepowron (2)(3) Nycticorax nycticorax x
 235. czapla modronosa (2) Ardeola ralloides
 236. czapla złotawa (2) Bubulcus ibis
 237. czapla purpurowa (2)(3) Ardea purpurea
 238. czapla biała (2) Ardea alba
 239. czapla nadobna (2)(3) Egretta garzetta
 240. warzęcha (2) Platalea leucorodia
 241. ibis kasztanowaty (2) Plegadis falcinellus
 242. głuptak (2) Morus bassanus
 243. kormoran mały (2) Phalacrocorax pygmeus
 244. kormoran czubaty (2) Phalacrocorax aristotelis

### SZPONIASTE ACCIPITRIFORMES

245. rybołów (1)(3) Pandion haliaetus x
 246. kaniuk (2) Elanus caeruleus
 247. trzmielojad (2)(3) Pernis apivorus
 248. orłosęp (2) Gypaetus barbatus
 249. ścierwnik (2) Neophron percnopterus
 250. gadożer (1)(3) Circaetus gallicus x
 251. sęp płowy (2) Gyps fulvus
 252. sęp kasztanowaty (2) Aegypius monachus
 253. orlik krzykliwy (2)(3) Clanga pomarina x
 254. orlik grubodzioby (1)(3) Clanga clanga x
 255. orzeł stepowy (2) Aquila nipalensis
 256. orzeł cesarski (2) Aquila heliaca
 257. orzeł przedni (1)(3) Aquila chrysaetos x
 258. orzełek (2)(3) Hieraaetus pennatus x
 259. błotniak stawowy (2)(3) Circus aeruginosus x
 260. błotniak zbożowy (2)(3) Circus cyaneus x
 261. błotniak stepowy (2) Circus macrourus
 262. błotniak łąkowy (2)(3) Circus pygargus x
 263. krogulec krótkonogi (2) Accipiter brevipes
 264. krogulec (2)(3) Accipiter nisus
 265. jastrząb (2)(3) Accipiter gentilis
 266. bielik wschodni (2) Haliaeetus leucoryphus
 267. bielik (2)(3) Haliaeetus albicilla
 268. kania ruda (2)(3) Milvus milvus x
 269. kania czarna (2)(3) Milvus migrans x
 270. myszołów włochaty (2) Buteo lagopus
 271. myszołów (2)(3) Buteo buteo
 272. kurhannik (2) Buteo rufinus

### SOWY STRIGIFORMES

273. płomykówka (2)(3) Tyto alba x
 274. sowa jarzębata (2) Surnia ulula
 275. sóweczka (2)(3) Glaucidium passerinum x
 276. pójdźka (2)(3) Athene noctua x
 277. włochatka (2)(3) Aegolius funereus x
 278. syczek (1)(3) Otus scops
 279. uszatka (2) Asio otus
 280. uszatka błotna (2)(3) Asio flammeus x
 281. puszczyk (2) Strix aluco
 282. puszczyk uralski (2)(3) Strix uralensis
 283. puszczyk mszarny (1)(3) Strix nebulosa x
 284. sowa śnieżna (2) Bubo scandiacus
 285. puchacz (2)(3) Bubo bubo x

### DZIOBOROŻCOWE BUCEROTIFORMES

286. dudek (2) Upupa epops x

### DZIĘCIOŁOWE PICIFORMES

287. krętogłów (2) Jynx torquilla
 288. dzięcioł zielonosiwy (2) Picus canus x
 289. dzięcioł zielony (2) Picus viridis x
 290. dzięcioł czarny (2) Dryocopus martius x
 291. dzięcioł duży (2) Dendrocopos major
 292. dzięcioł białoszyi (2) Dendrocopos syriacus
 293. dzięcioł średni (2) Dendrocopos medius x
 294. dzięcioł białogrzbiety (2)(3) Dendrocopos leucotos x
 295. dzięciołek (2) Dendrocopos minor
 296. dzięcioł trójpalczasty (2)(3) Picoides tridactylus x

### KRASKOWE CORACIIFORMES

297. żołna (2)(3) Merops apiaster x
 298. kraska (2)(3) Coracias garrulus x
 299. zimorodek (2) Alcedo atthis
 300. rybaczek srokaty (2) Ceryle rudis

### SOKOŁOWE FALCONIFORMES

301. pustułeczka (2) Falco naumanni
 302. pustułka (2) Falco tinnunculus x
 303. kobczyk (2) Falco vespertinus
 304. drzemlik (2) Falco columbarius
 305. kobuz (2)(3) Falco subbuteo x
 306. sokół skalny (2) Falco eleonorae
 307. raróg (2)(3) Falco cherrug
 308. białozór (2) Falco rusticolus
 309. sokół wędrowny (2)(3) Falco peregrinus x

### WRÓBLOWE PASSERIFORMES

310. wireonek czerwonooki (2) Vireo olivaceus
 311. wilga (2) Oriolus oriolus
 312. gąsiorek (2) Lanius collurio
 313. dzierzba rdzawosterna (2) Lanius phoenicuroides
 314. dzierzba pustynna (2) Lanius isabellinus
 315. dzierzba czarnoczelna (2)(3) Lanius minor x
 316. srokosz (2) Lanius excubitor
 317. dzierzba rudogłowa (2)(3) Lanius senator x
 318. wieszczek (2) Pyrrhocorax graculus
 319. sójka syberyjska (2) Perisoreus infaustus
 320. sójka (2) Garrulus glandarius
 321. orzechówka (2) Nucifraga caryocatactes
 322. kawka (2) Corvus monedula
 323. gawron - osobniki poza obszarem administracyjnym miast (2) Corvus frugilegus
 324. czarnowron (2) Corvus corone
 325. płochacz halny (2) Prunella collaris
 326. płochacz syberyjski (2) Prunella montanella
 327. pokrzywnica (2) Prunella modularis
 328. wróbel (2) Passer domesticus x
 329. mazurek (2) Passer montanus
 330. wróbel skalny (2) Petronia petronia
 331. śnieżka (2) Montifringilla nivalis
 332. świergotek drzewny (2) Anthus trivialis
 333. świergotek tajgowy (2) Anthus hodgsoni
 334. świergotek rdzawogardły (2) Anthus cervinus
 335. świergotek łąkowy (2) Anthus pratensis
 336. siwerniak (2) Anthus spinoletta
 337. świergotek nadmorski (2) Anthus petrosus
 338. świergotek szponiasty (2) Anthus richardi
 339. świergotek polny (2) Anthus campestris
 340. pliszka żółta (2) Motacilla flava
 341. pliszka górska (2) Motacilla cinerea
 342. pliszka cytrynowa (2)(3) Motacilla citreola
 343. pliszka siwa (2) Motacilla alba
 344. zięba (2) Fringilla coelebs
 345. jer (2) Fringilla montifringilla
 346. grubodziób (2) Coccothraustes coccothraustes
 347. dziwonia (2) Erythrina erythrina
 348. łuskowiec (2) Pinicola enucleator
 349. gil (2) Pyrrhula pyrrhula
 350. dzwoniec (2) Chloris chloris
 351. makolągwa (2) Linaria cannabina
 352. rzepołuch (2) Linaria flavirostris
 353. czeczotka (2) Acanthis flammea
 354. czeczotka tundrowa (2) Acanthis hornemanni
 355. krzyżodziób sosnowy (2) Loxia pytyopsittacus
 356. krzyżodziób świerkowy (2) Loxia curvirostra
 357. krzyżodziób modrzewiowy (2) Loxia leucoptera
 358. szczygieł (2) Carduelis carduelis
 359. osetnik (2) Carduelis citrinella
 360. kulczyk (2) Serinus serinus
 361. czyż (2) Spinus spinus
 362. poświerka (2) Calcarius lapponicus
 363. śnieguła (2) Plectrophenax nivalis
 364. junko (2) Junco hyemalis
 365. trznadel czarnogłowy (2) Emberiza melanocephala
 366. potrzeszcz (2) Emberiza calandra
 367. głuszek (2) Emberiza cia
 368. ortolan (2) Emberiza hortulana
 369. cierlik (2) Emberiza cirlus
 370. trznadel (2) Emberiza citrinella
 371. trznadel białogłowy (2) Emberiza leucocephalos
 372. potrzos (2) Emberiza schoeniclus
 373. trznadel czubaty (2) Emberiza rustica
 374. trznadelek (2) Emberiza pusilla
 375. trznadel złotawy (2) Emberiza aureola
 376. trznadel złotobrewy (2) Emberiza chrysophrys
 377. sosnówka (2) Periparus ater
 378. czubatka (2) Lophophanes cristatus
 379. sikora uboga (2) Poecile palustris
 380. czarnogłówka (2) Poecile montanus
 381. modraszka (2) Cyanistes caeruleus
 382. sikora lazurowa (2) Cyanistes cyanus
 383. bogatka (2) Parus major
 384. remiz (2) Remiz pendulinus
 385. kalandra szara (2) Melanocorypha calandra
 386. kalandra czarna (2) Melanocorypha yeltoniensis
 387. skowrończyk krótkopalcowy (2) Calandrella brachydactyla
 388. górniczek (2) Eremophila alpestris
 389. lerka (2) Lullula arborea
 390. skowronek białoskrzydły (2) Alauda leucoptera
 391. skowronek (2) Alauda arvensis
 392. dzierlatka (2) Galerida cristata
 393. wąsatka (2) Panurus biarmicus
 394. świerszczak melodyjny (2) Locustella certhiola
 395. brzęczka (2) Locustella luscinioides
 396. strumieniówka (2) Locustella fluviatilis
 397. świerszczak (2) Locustella naevia
 398. zaganiacz mały (2) Iduna caligata
 399. zaganiacz szczebiotliwy (2) Hippolais polyglotta
 400. zaganiacz (2) Hippolais icterina
 401. wodniczka (2)(3) Acrocephalus paludicola x
 402. tamaryszka (2) Acrocephalus melanopogon
 403. rokitniczka (2) Acrocephalus schoenobaenus
 404. zaroślówka (2)(3) Acrocephalus dumetorum
 405. łozówka (2) Acrocephalus palustris
 406. trzcinniczek (2) Acrocephalus scirpaceus
 407. trzcinniczek kaspijski (2) Acrocephalus agricola
 408. trzciniak (2) Acrocephalus arundinaceus
 409. oknówka (2) Delichon urbicum
 410. jaskółka rudawa (2) Cecropis daurica
 411. dymówka (2) Hirundo rustica
 412. brzegówka (2) Riparia riparia
 413. świstunka górska (2) Phylloscopus bonelli
 414. świstunka leśna (2) Phylloscopus sibilatrix
 415. świstunka żółtawa (2) Phylloscopus inornatus
 416. świstunka ałtajska (2) Phylloscopus humei
 417. świstunka złotawa (2) Phylloscopus proregulus
 418. świstunka brunatna (2) Phylloscopus fuscatus
 419. piecuszek (2) Phylloscopus trochilus
 420. świstunka iberyjska (2) Phylloscopus ibericus
 421. pierwiosnek (2) Phylloscopus collybita
 422. świstunka grubodzioba (2) Phylloscopus schwarzi
 423. wójcik (2)(3) Phylloscopus trochiloides
 424. świstunka północna (2) Phylloscopus borealis
 425. raniuszek (2) Aegithalos caudatus
 426. kapturka (2) Sylvia atricapilla
 427. gajówka (2) Sylvia borin
 428. jarzębatka (2) Sylvia nisoria
 429. piegża (2) Sylvia curruca
 430. pokrzewka wąsata (2) Sylvia cantillans
 431. pokrzewka aksamitna (2) Sylvia melanocephala
 432. cierniówka (2) Sylvia communis
 433. mysikrólik (2) Regulus regulus
 434. zniczek (2) Regulus ignicapilla
 435. jemiołuszka (2) Bombycilla garrulus
 436. pełzacz leśny (2) Certhia familiaris
 437. pełzacz ogrodowy (2) Certhia brachydactyla
 438. kowalik (2) Sitta europaea
 439. pomurnik (2)(3) Tichodroma muraria
 440. strzyżyk (2) Troglodytes troglodytes
 441. szpak (2) Sturnus vulgaris
 442. pasterz (2) Pastor roseus
 443. pluszcz (2) Cinclus cinclus
 444. muchołówka szara (2) Muscicapa striata
 445. rudzik (2) Erithacus rubecula
 446. słowik syberyjski (2) Larvivora sibilans
 447. słowik szary (2) Luscinia luscinia
 448. słowik rdzawy (2) Luscinia megarhynchos
 449. podróżniczek (2) Luscinia svecica
 450. modraczek (2) Tarsiger cyanurus
 451. muchołówka mała (2) Ficedula parva
 452. muchołówka żałobna (2) Ficedula hypoleuca
 453. muchołówka białoszyja (2) Ficedula albicollis
 454. pleszka (2) Phoenicurus phoenicurus
 455. kopciuszek (2) Phoenicurus ochruros
 456. nagórnik (2)(3) Monticola saxatilis
 457. pokląskwa (2) Saxicola rubetra
 458. kląskawka (2) Saxicola rubicola
 459. kląskawka syberyjska (2) Saxicola maurus
 460. białorzytka saharyjska (2) Oenanthe leucopyga
 461. białorzytka (2) Oenanthe oenanthe
 462. białorzytka płowa (2) Oenanthe isabellina
 463. białorzytka pustynna (2) Oenanthe deserti
 464. białorzytka rdzawa (2) Oenanthe hispanica
 465. białorzytka pstra (2) Oenanthe pleschanka
 466. drozdoń pstry (2) Zoothera dauma
 467. drozdaczek ciemny (2) Geokichla sibirica
 468. paszkot (2) Turdus viscivorus
 469. śpiewak (2) Turdus philomelos
 470. droździk (2) Turdus iliacus
 471. kos (2) Turdus merula
 472. drozd oliwkowy (2) Turdus obscurus
 473. kwiczoł (2) Turdus pilaris
 474. drozd obrożny (2) Turdus torquatus
 475. drozd rdzawy (2) Turdus naumanni
 476. drozd rdzawoskrzydły (2) Turdus eunomus
 477. drozd czarnogardły (2) Turdus atrogularis
 478. drozd rdzawogardły (2) Turdus ruficollis
 inne gatunki ptaków
 479. Pozostałe gatunki ptaków (inne niż: gatunki łowne, gatunki objęte ochroną częściową oraz wymienione w lp. 52-478 gatunki objęte ochroną ścisłą) występujące naturalnie na terytorium państw Unii Europejskiej, przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

# **GADY  REPTILIA**

### ŁUSKONOŚNE SQUAMATA

480. gniewosz plamisty (1) Coronella austriaca x
 481. zaskroniec rybołów (1) Natrix tesselata
 482. wąż Eskulapa (1) Zamenis longissimus x
 483. jaszczurka zielona (1) Lacerta viridisŻÓŁWIE TESTUDINATA
 484. żółw błotny (1) Emys orbicularis x

## **PŁAZY  AMPHIBIA**

### PŁAZY BEZOGONOWE ANURA

485. kumak nizinny (1) Bombina bombina x
 486. kumak górski (1) Bombina variegata x
 487. ropucha paskówka (1) Epidalea calamita
 488. ropucha zielona (1) Pseudepidalea viridis
 489. rzekotka drzewna (1) Hyla arborea x
 490. grzebiuszka ziemna (1) Pelobates fuscus
 491. żaba moczarowa (1) Rana arvalis
 492. żaba zwinka (1) Rana dalmatina

### PŁAZY OGONIASTE CAUDATA

493. traszka karpacka (1) Lissotriton montandoni x
 494. traszka grzebieniasta (1) Triturus cristatus x

## **RYBY PROMIENIOPŁETWE  ACTINOPTERYGIL**

### JESIOTROKSZTAŁTNE ACIPENSERIF ORMES

495. jesiotr ostronosy (1) Acipenser oxyrinchus x

### KARPIOKSZTAŁTNE CYPRINIFORMES

496. koza złotawa Sabanejewia aurata
 497. strzebla błotna Eupallasella percnurus x

### ŁOSOSIOKSZTAŁTNE SALMONIFORMES

498. głowacica - osobniki występujące w dorzeczu Dunaju Hucho hucho

### RYBY  CEFALASPIDOKSZTAŁTNE  CEPHALASPIDOMORPHI

#### PETROMYZONTIFORMES

499. minóg morski Petromyzon marinus x

## **MAŁŻE  BIVALVIA**

### VENEROIDA

500. gałeczka żeberkowana Sphaerium solidum

### UNIONOIDEA

501. perłoródka rzeczna Margaritifera margaritifera x
 502. skójka gruboskorupowa (1) Unio crassus x

## **ŚLIMAKI  GASTROPODA**

### NEOTAENIOGLOSSA

503. niepozorka ojcowska Falniowskia neglectissima

### PŁUCODYSZNE PULMONATA

504. poczwarówka pagórkowa Granaria frumentum
 505. świdrzyk łamliwy Balea perversa
 506. świdrzyk ozdobny Charpentieria ornata x
 507. świdrzyk śląski Cochlodina costata
 508. świdrzyk kasztanowaty Macrogastra badia
 509. świdrzyk siedmiogrodzki Vestia elata
 510. ślimak tatrzański Faustina cingullelum
 511. ślimak Rossmasslera Faustina rossmaessleri
 512. ślimak obrzeżony Helicodonta obvoluta
 513. ** (1) Caseolus calculus
 514. ślimak żeberkowany Helicopsis striata
 515. poczwarówka pagoda Pagodulina pagodula
 516. szklarka podziemna Mediterranea inopinata
 517. zatoczek łamliwy (1) Anisus vorticulus
 518. poczwarówka kolumienka Columella columella
 519. poczwarówka górska Pupilla alpicola
 520. poczwarówka zębata Truncatellina claustralis
 521. poczwarówka zwężona Vertigo angustior
 522. poczwarówka północna Vertigo arctica
 523. poczwarówka jajowata Vertigo moulinsiana

## **PAJĘCZAKI ARACHNIDA**

### PAJĄKI ARANEAE

524. gryziel zachodni Atypus affinis
 525. gryziel stepowy Atypus muralis
 526. gryziel tapetnik Atypus piceus
 527. ** Mughiphantes pulcher
 528. ** Agroeca dentigera
 529. strojniś nadobny Philaeus chrysops

### KOSARZE (ŁABUŃCE) OPILIONES

530. ** Siro carpaticus

### ZALESZCZOTKI PSEUDOSCORPIONIDA

531. ** Neobisium polonicum

## **SKRZELONOGI  BRANCHIOPODA**

### ANOSTRACA

532. skrzelopływka bagienna Branchinecta paludosa x
 533. ** Chirocephalus diaphanus
 534. ** Pristicephalus shadini
 535. ** Streptocephalus torvicornis

[![Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.](https://opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2025/03/owady.jpg)](www.opengarden.org.pl)
Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.

## **INSECTA**

### CHRZĄSZCZE COLEOPTERA

536. ponurek Schneidera Boros schneideri
 537. bogatek wspaniały (1) Buprestis splendens
 538. tęcznik ziarenkowaty (liszkarz ziarenkowaty) Calosoma investigator
 539. tęcznik marszczony (liszkarz marszczony) Calosoma reticulatum
 540. biegacz Bessera Carabus besseri
 541. biegacz Fabrycjusza Carabus fabricii
 542. biegacz urozmaicony (1) Carabus variolosus
 543. biegacz Zawadzkiego (1) Carabus zawadzkii
 544. kozioróg dębosz (1) Cerambyx cerdo x
 545. średzinka Mesosa myops
 546. sichrawa karpacka (1) Pseudogaurotina excellens x
 547. nadobnica alpejska (1) Rosalia alpina x
 548. zgniotek cynobrowy (1) Cucujus cinnaberinnus
 549. zgniotek szkarłatny Cucujus haematodes
 550. pływak szerokobrzeżek (1) Dytiscus latissimus
 551. kreślinek nizinny (1) Graphoderus bilineatus
 552. ** Bolbelasmus unicornis
 553. krawiec głowacz Lethrus apterus
 554. konarek tajgowy (1) Phryganophilus ruficollis
 555. rozmiazg kolweński (1) Pytho kolwensis
 556. zagłębek bruzdkowany (1) Rhysodes sulcatus
 557. pachnica dębowa (1) Osmoderma eremita x
 558. ** - pozostałe gatunki z rodzaju pachnica (1) Osmoderma spp. x
 559. pogrzybnica Mannerheima Oxyporus mannerheimii

### PLUSKWIAKI HEMIPTERA

560. piewik podolski Cicadetta podolica

### BŁONKOSKRZYDŁE HYMENOPTERA

561. zadrzechnia czarnoroga Xylocopa valga

### MOTYLE LEPIDOPTERA

562. krasopani hera Callimorpha quadripunctaria
 563. barczatka kataks (1) Eriogaster catax
 564. czerwończyk nieparek (1) Lycaena dispar
 565. czerwończyk fioletek (1) Lycaena helle
 566. modraszek arion (1) Phengaris arion (Maculinea arion) x
 567. modraszek nausitous (1) Phengaris nausithous (Maculinea nausithous) x
 568. modraszek telejus (1) Phengaris teleius (Maculinea telejus) x
 569. modraszek eros (m. eroides) (1) Polyommatus eros (P. eroides) x
 570. modraszek gniady Polyommatus ripartii x
 571. ksylomka strix (1) Xylomoia strix
 572. strzępotek hero (1) Coenonympha hero
 573. strzępotek edypus (1) Coenonympha oedippus
 574. górówka sudecka (1) Erebia sudetica
 575. przeplatka aurinia Euphydryas aurinia x
 576. przeplatka maturna (1) Euphydryas maturna
 577. osadnik wielkooki (1) Lopinga achine
 578. niepylak apollo (1) Parnassius apollo x
 579. niepylak mnemozyna (1) Parnassius mnemosyne x
 580. postojak wiesiołkowiec (1) Proserpinus proserpina
 581. szlaczkoń szafraniec (1) Colias myrmidone

### MODLISZKI MANTODEA

582. modliszka zwyczajna Mantis religiosa

### WAŻKI ODONATA

583. żagnica północna Aeshna caerulea
 584. żagnica zielona (1) Aeshna viridis
 585. trzepla zielona (1) Ophiogomphus cecilia
 586. zalotka białoczelna (1) Leucorrhinia albifrons
 587. zalotka spłaszczona (1) Leucorrhinia caudalis
 588. zalotka większa (1) Leucorrhinia pectoralis
 589. łątka ozdobna Coenagrion ornatum
 590. iglica mała Nehalennia speciosa x
 PROSTOSKRZYDŁE ORTHOPTERA
 591. ** (1) Isophya stysi
 592. stepówka Gampsocleis glabra

Objaśnienia:
 * Gatunki zwierząt zostały pogrupowane w wyższe jednostki systematyczne w ten sposób, że:

- wielkimi literami, czcionką pogrubioną wyróżniono nazwy GROMAD,

- wielkimi literami, czcionką zwykłą wyróżniono nazwy RZĘDÓW,

- nazwy naukowe gatunków wyróżniono czcionką pochyłą.

** - brak polskiej nazwy gatunkowej lub rzędu.

(1) - gatunek, którego dotyczy zakaz, o którym mowa w § 6 ust. 2.

(2) - gatunek, którego dotyczy zakaz, o którym mowa w § 6 ust. 3.

(3) - gatunek, którego dotyczy zakaz, o którym mowa w § 6 ust. 4.

## **ZAŁĄCZNIK Nr  2**
 **GATUNKI ZWIERZĄT OBJĘTYCH OCHRONĄ CZĘŚCIOWĄ**

Lp. Nazwa polska* Nazwa naukowa*

## **SSAKI  MAMMALIA**

### DRAPIEŻNE CARNIVORA

1. gronostaj (1) Mustela erminea
 2. łasica (1) Mustela nivalis
 3. wydra (1) Lutra lutra

### JEŻOKSZTAŁTNE ERINACEOMORPHA

4. jeż wschodni (1) Erinaceus roumanicus
 5. jeż zachodni (1) Erinaceus europaeus

### GRYZONIE RODENTIA

6. bóbr europejski (1) Castor fiber
 7. karczownik mniejszy - osobniki znajdujące się poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych Arvicola scherman
 8. karczownik ziemnowodny - osobniki znajdujące się poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych Arvicola amphibius
 9. badylarka Micromys minutus
 10. mysz zaroślowa Apodemus sylvaticus
 11. mysz zielna (m. małooka) Apodemus uralensis
 12. wiewiórka pospolita (1) Sciurus vulgaris
 13. popielica (1) Glis glis

### RYJÓWKOKSZTAŁTNE SORICOMORPHA

14. ryjówka aksamitna (1) Sorex araneus
 15. ryjówka średnia (r. białowieska) (1) Sorex caecutiens
 16. ryjówka malutka (1) Sorex minutus
 17. ryjówka górska (1) Sorex alpinus
 18. rzęsorek rzeczek (1) Neomys fodiens
 19. rzęsorek mniejszy (1) Neomys anomalus
 20. zębiełek białawy (1) Crocidura leucodon
 21. zębiełek karliczek (1) Crocidura suaveolens
 22. kret - osobniki znajdujące się poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych, trawiastych lotnisk, ziemnych konstrukcji hydrotechnicznych oraz obiektów sportowych (1) Talpa europaea

## **PTAKI AVES**

### GOŁĘBIOWE COLUMBIFORMES

23. gołąb miejski (2) Columba livia forma urbana

### SIEWKOWE CHARADRIIFORMES

24. mewa srebrzysta (2) Larus argentatus
 25. mewa białogłowa (2) Larus cachinnans

### PELIKANOWE PELECANIFORMES

26. czapla siwa (2) Ardea cinerea
 27. kormoran (2) Phalacrocorax carbo

### WRÓBLOWE PASSERIFORMES

28. sroka (2) Pica pica
 29. gawron - osobniki w obszarze administracyjnym miast (2) Corvus frugilegus
 30. kruk (2) Corvus corax
 31. wrona siwa (2) Corvus cornix

## **GADY  REPTILIA**

### ŁUSKONOŚNE SQUAMATA

32. padalec zwyczajny (1) Anguis fragilis
 33. zaskroniec zwyczajny (1) Natrix natrix
 34. jaszczurka zwinka (1) Lacerta agilis
 35. jaszczurka żyworodna (1) Zootoca vivipara
 36. żmija zygzakowata (1)(4) Vipera berus

## **PŁAZY  AMPHIBIA**

### PŁAZY BEZOGONOWE ANURA

37. ropucha szara (1) Bufo bufo
 38. żaba wodna (1)(4) Pelophylax esculentus
 39. żaba jeziorkowa (1)(4) Pelophylax lessonae
 40. żaba śmieszka (1)(4) Pelophylax ridibundus
 41. żaba trawna (1) Rana temporaria

### PŁAZY OGONIASTE CAUDATA

42. traszka zwyczajna (1) Lissotriton vulgaris
 43. traszka górska (1) Ichthyosaura alpestris
 44. salamandra plamista (1) Salamandra salamandra

## **RYBY PROMIENIOPŁETWE  ACTINOPTERYGII**

### ŚLEDZIOKSZTAŁTNE CLUPEIFORMES

45. aloza Alosa alosa
 46. parposz Alosa fallax

### KARPIOKSZTAŁTNE CYPRINIFORMES

47. śliz pospolity Barbatula barbatula
 48. koza dunajska Cobitis elongatoides
 49. koza pospolita Cobitis taenia
 50. piskorz Misgurnus fossilis
 51. piekielnica Alburnoides bipunctatus
 52. brzanka Barbus peloponnesius (B. carpthicus, B. meridionalis)
 53. ciosa - osobniki poza populacją Zalewu Wiślanego Pelecus cultratus
 54. różanka Rhodeus amarus (Rhodeus sericeus)
 55. kiełb białopłetwy Romanogobio albipinnatus
 56. kiełb Kesslera Romanogobio kessleri

### CIERNIKOKSZTAŁTNE GASTEROSTEIFORMES

57. pocierniec Spinachia spinachia

### OKONIOKSZTAŁTNE PERCIFORMES

58. babka czarna Gobius niger
 59. babka czarnoplamka Gobiusculus flavescens
 60. babka piaskowa Pomatoschistus microps
 61. babka mała Pomatoschistus minutus
 62. taśmiak długi Lumpenus lampretaeformis

### IGLICZNIOKSZTAŁTNE SYNGNATHIFORMES

63. wężynka Nerophis ophidion
 64. iglicznia Syngnathus typhle

### SKORPENOKSZTAŁTNE SCORPAENIFORMES

65. głowacz białopłetwy Cottus gobio
 66. głowacz pręgopłetwy Cottus poecilopus
 67. kur rogacz Myoxocephalus quadricornis
 68. dennik Liparis liparis

## **RYBY  CEFALASPIDOKSZTAŁTNE  CEPHALASPIDOMORPHI**

### MINOGOKSZTAŁTNE PETROMYZONTIFORMES

69. minóg ukraiński Eudontomyzon mariae
 70. minóg rzeczny Lampetra fluviatilis
 71. minóg strumieniowy Lampetra planeri

## **MAŁŻE  BIVALVIA**

### VENEROIDA

72. gałeczka rzeczna Sphaerium rivicola
 73. groszkówka głębinowa Pisidium conventus

### UNIONOIDEA

74. szczeżuja wielka Anodonta cygnea
 75. szczeżuja spłaszczona Pseudoanodonta complanata

## **ŚLIMAKI  GASTROPODA**

### ARCHITAENIOGLOSSA

76. igliczek karpacki Acicula parcelineata

### ECTOBRANCHIA

77. zawójka rzeczna Borysthenia naticina

### NEOTAENIOGLOSSA

78. źródlarka czerwonawa Bythinella metarubra
 79. źródlarka żywiecka Bythinella zyvionteki
 80. źródlarka Micherdzińskiego Bythinella micherdzinskii

### PŁUCODYSZNE PULMONATA

81. pomrowik mołdawski Deroceras moldavicum
 82. ślimak ostrokrawędzisty Helicigona lapicida
 83. ślimak żółtawy Helix lutescens
 84. ślimak winniczek (4) Helix pomatia
 85. ślimak Bąkowskiego Petasina bakowskii
 86. ślimak Bielza Petasina bielzi
 87. ślimak wielkozębny Perforatella dibothrion
 88. błotniarka otułka Myxas glutinosa
 89. pomrowiec nakrapiany Tandonia rustica
 90. bursztynka piaskowa Quickella arenaria
 91. poczwarówka Geyera Vertigo geyeri
 92. poczwarówka zmienna Vertigo genesii

### SACOGLOSSA

93. alderia niepozorna Alderia modesta

## **PAJĘCZAKI ARACHNIDA**

### PAJĄKI ARANEAE

94. poskocz krasny Eresus cinnaberinus (E. niger, E. kollari)
 95. ** Bathyphantes eumenis
 96. ** Yllenus arenarius

## **SKRZELONOGI  BRANCHIOPODA**

### ANOSTRACA

97. zadychra pospolita Branchipus schaefferi

### SPINICAUDATA

98. małżynka czteroroga Cyzicus tetracerus
 99. ** Lynceus brachyurus

### PRZEKOPNICE NOTOSTRACA

100. przekopnica właściwa Triops cancriformis

## **PANCERZOWCE  MALACOSTRACA**

### OBUNOGI AMPHIPODA

101. zmieraczek plażowy Talitrus saltator

### DZIESIĘCIONOGI DECAPODA

102. rak rzeczny (szlachetny) (4) Astacus astacus
 103. rak stawowy (błotny) (4) Astacus leptodactylus

## **OWADY  INSECTA**

### CHRZĄSZCZE COLEOPTERA

104. poraj Dicerca moesta
 105. pysznik jodłowy Eurythyrea austriaca
 106. pysznik dębowy Eurythyrea quercus
 107. tęcznik dołkowany (liszkarz dołkowany) Calosoma auropunctatum
 108. tęcznik mniejszy Calosoma inquisitor
 109. tęcznik liszkarz Calosoma sycophanta
 110. biegacz zielonozłoty Carabus auronitens
 111. biegacz bagienny Carabus clathratus
 112. biegacz wypukły Carabus convexus
 113. biegacz skórzasty Carabus coriaceus
 114. biegacz wspaniały Carabus excellens
 115. biegacz gładki Carabus glabratus
 116. biegacz pomarszczony Carabus intricatus
 117. biegacz dołkowany Carabus irregularis
 118. biegacz obrzeżony Carabus marginalis
 119. biegacz Menetriesa Carabus menetriesi
 120. biegacz szykowny Carabus nitens
 121. biegacz karpacki Carabus obsoletus
 122. biegacz problematyczny Carabus problematicus
 123. biegacz stepowy Carabus scabriusculus
 124. biegacz Scheidlera Carabus scheidleri
 125. biegacz leśny Carabus sylvestris
 126. biegacz transylwański Carabus transylvanicus
 127. biegacz Ulricha Carabus ulrichii
 128. dąbrowiec samotnik Akimerus schaefferi
 129. kozioróg bukowiec Cerambyx scopolii
 130. taraniec płowy Dorcadion fulvum
 131. taraniec jedwabisty Dorcadion holosericeum
 132. taraniec paskowany Dorcadion scopoli
 133. zmorsznik olbrzymi Macroleptura thoracica
 134. zmorsznik białowieski Stictoleptura variicornis
 135. gracz borowy Tragosoma depsarium
 136. jeziornica rdestnicowa Macroplea appendiculata
 137. jeziornica rupiowa Macroplea mutica
 138. pływak lapoński Dytiscus lapponicus
 139. tęgosz rdzawy Elater ferrugineus
 140. pilnicznik fiołkowy Limoniscus violaceus
 141. dębosz Aesalus scarabaeoide
 142. wynurt Ceruchus chrysomelinus
 143. jelonek rogacz Lucanus cervus
 144. wygonak Ochodaeus chrysomeloides
 145. kwietnica okazała Protaetia aeruginosa
 146. ** Velleius dilatatus

### BŁONKOSKRZYDŁE HYMENOPTERA

147. porobnica mularka Anthophora parietina
 148. porobnica włochatka Anthophora plumipes
 149. porobnica opylona Anthophora pubescens
 150. trzmiel wielkooki Bombus confusus
 151. trzmiel ozdobny Bombus distinguendus
 152. trzmiel wyżynny Bombus elegans
 153. trzmiel olbrzymi Bombus fragrans
 154. trzmiel ogrodowy Bombus hortorum
 155. trzmiel zmienny Bombus humilis
 156. trzmiel parkowy Bombus hypnorum
 157. trzmiel tajgowy Bombus jonellus
 158. trzmiel stepowy Bombus laesus
 159. trzmiel kamiennik Bombus lapidarius
 160. trzmiel gajowy Bombus lucorum
 161. trzmiel grzbietoplamy Bombus maculidorsis
 162. trzmiel żółty Bombus muscorum
 163. trzmiel rudy Bombus pascuorum
 164. trzmiel rdzawoodwłokowy Bombus pomorum
 165. trzmiel leśny Bombus pratorum
 166. trzmiel pirenejski Bombus pyrenaeus
 167. trzmiel rudonogi Bombus ruderarius
 168. trzmiel ciemnopasy Bombus ruderatus
 169. trzmiel czarnopaskowany Bombus schrencki
 170. trzmiel wschodni Bombus semenoviellus
 171. trzmiel żółtopasy Bombus sichelii
 172. trzmiel różnobarwny Bombus soroeensis
 173. trzmiel paskowany Bombus subterraneus
 174. trzmiel rudoszary Bombus sylvarum
 175. trzmiel ziemny Bombus terrestris
 176. trzmiel szary Bombus veteranus
 177. trzmiel sześciozębny Bombus wurfleini
 178. rozrożka chabrowa Tetralonia dentata
 179. zadrzechnia fioletowa Xylocopa violacea
 180. mrówka północna (4) Formica aquilonia
 181. mrówka smętnica (4) Formica lugubris
 182. mrówka ćmawa (4) Formica polyctena
 183. mrówka łąkowa (4) Formica pratensis
 184. mrówka rudnica (m. ruda) (4) Formica rufa
 185. mrówka pniakowa (4) Formica truncorum

### MOTYLE LEPIDOPTERA

186. modraszek alkon Phengaris alcon (Maculinea alcon)
 187. modraszek Rebela Maculinea rebeli
 188. modraszek bagniczek Plebeius optilete
 189. modraszek orion Scolitantides orion
 190. wstęgówka bagienka Catocala pacta
 191. dostojka akwilonaris Boloria aquilonaris
 192. dostojka eunomia Boloria eunomia
 193. skalnik bryzeida Chazara briseis
 194. strzępotek soplaczek Coenonympha tullia
 195. skalnik alcyona Hipparchia alcyone
 196. skalnik driada Minois dryas
 197. pasyn lucylla Neptis rivularis
 198. mszarnik jutta Oeneis jutta
 199. przestrojnik titonus Pyronia tithonus
 200. paź żeglarz Iphiclides podalirius
 201. szlaczkoń torfowiec Colias palaeno

### WAŻKI ODONATA

202. żagnica torfowcowa Aeshna subarctica
 203. łątka zielona Coenagrion armatum
 204. szklarnik leśny Cordulegaster boltonii
 205. miedziopierś górska Somatochlora alpestris
 206. miedziopierś północna Somatochlora arctica
 207. gadziogłówka żółtonoga (1) Gomphus flavipes
 208. straszka północna (1) Sympecma paedisca

### CHRUŚCIKI TRICHOPTERA

209. krynicznia wilgotka Crunoecia irrorata

## **SIODEŁKOWCE  CLITELLATA**

### ** ARHYNCHOBDELLIDA

210. pijawka lekarska (4) Hirudo medicinalis

inne gatunki

211. gatunki wymienione w załączniku IV do dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.) - inne niż gatunki objęte ochroną ścisłą na podstawie załącznika nr 1 do rozporządzenia oraz inne niż gatunki objęte ochroną częściową wymienione w lp. 1-210
 Objaśnienia:
 * Gatunki zwierząt zostały pogrupowane w wyższe jednostki systematyczne w ten sposób, że:

- wielkimi literami, czcionką pogrubioną wyróżniono nazwy GROMAD,

- wielkimi literami, czcionką zwykłą wyróżniono nazwy RZĘDÓW,

- nazwy naukowe gatunków wyróżniono czcionką pochyłą.

** - brak nazwy polskiej.

(1) - gatunek, którego dotyczy zakaz, o którym mowa w § 6 ust. 2.

(2) - gatunek, którego dotyczy zakaz, o którym mowa w § 6 ust. 3.

(4) - gatunek, którego dotyczy odstępstwo, o którym mowa w § 9 pkt 6.

[![Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.](https://opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2025/03/2c.jpg)](www.opengarden.org.pl)
Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.

## ZAŁĄCZNIK Nr  3
 GATUNKI ZWIERZĄT OBJĘTYCH OCHRONĄ CZĘŚCIOWĄ, KTÓRE MOGĄ BYĆ POZYSKIWANE, ORAZ SPOSOBY ICH POZYSKIWANIA

Lp. Nazwa polska* Nazwa naukowa* Sposób pozyskiwania

## **SSAKI  MAMMALIA**

### GRYZONIE RODENTIA

1. bóbr europejski Castor fiber przez odstrzał z broni myśliwskiej lub chwytanie w pułapki żywołowne - w okresie od dnia 1 października do dnia 15 marca

## **ŚLIMAKI  GASTROPODA**

### PŁUCODYSZNE PULMONATA

2. ślimak winniczek Helix pomatia ręczny zbiór osobników o średnicy muszli nie mniejszej niż 30 mm w okresie od dnia 20 kwietnia do dnia 31 maja
 Objaśnienia:
 * Gatunki zwierząt zostały pogrupowane w wyższe jednostki systematyczne w ten sposób, że:

- wielkimi literami, czcionką pogrubioną wyróżniono nazwy GROMAD,

- wielkimi literami, czcionką zwykłą wyróżniono nazwy RZĘDÓW,

- nazwy naukowe gatunków wyróżniono czcionką pochyłą.

## ZAŁĄCZNIK Nr  4
 GATUNKI ZWIERZĄT WYMAGAJĄCYCH USTALENIA STREF OCHRONY OSTOI, MIEJSC ROZRODU LUB REGULARNEGO PRZEBYWANIA ORAZ WIELKOŚCI TYCH STREF

Lp. Nazwa polska* Nazwa naukowa* Strefy ochrony Termin ochrony okresowej
 całorocznej okresowej

## **SSAKI  MAMMALIA**

### DRAPIEŻNE CARNIVORA

1. wilk Canis lupus - miejsce rozrodu i obszar w promieniu do 500 m od tego miejsca 01.04-31.08
 2. ryś Lynx lynx - miejsce rozrodu i obszar w promieniu do 500 m od tego miejsca 01.04-31.08
 3. niedźwiedź brunatny Ursus arctos - miejsce gawrowania i obszar w promieniu do 500 m od tego miejsca 01.11-30.04

### NIETOPERZE CHIROPTERA

4. wszystkie gatunki występujące na terenie zimowisk, w których w ciągu 3 ostatnich lat choć raz stwierdzono ponad 200 osobników - pomieszczenia i kryjówki zajmowane przez nietoperze 15.09-15.04

### GRYZONIE RODENTIA

5. żołędnica Eliomys quercinus wydzielenie leśne, w którym stwierdzono stanowisko, wraz ze starodrzewami w sąsiadujących wydzieleniach, o łącznej powierzchni co najmniej 25 ha; w przypadku braku starodrzewów w sąsiadujących wydzieleniach, strefa może być mniejsza - -

## **PTAKI  AVES**

### BLASZKODZIOBE ANSERIFORMES

6. szlachar Mergus serrator zalesiona cześć wyspy, na której stwierdzono gniazdowanie - -

### GRZEBIĄCE GALLIFORMES

7. cietrzew Lyrurus tetrix - zwarty obszar wykorzystywany przez ptaki jako miejsce tokowania lub rozrodu wraz z obszarem w promieniu do 500 m od tego miejsca 01.02-31.08
 obszar, na którym ptaki przebywają w okresie zimowym, wraz z obszarem w promieniu do 200 metrów od niego 01.12-01.03
 8. głuszec Tetrao urogallus zwarty obszar wykorzystywany przez ptaki jako miejsce tokowania lub rozrodu wraz z obszarem w promieniu do 200 m od tego miejsca obszar w promieniu do 500 m od miejsca tokowania lub rozrodu 01.02-31.08
 - obszar, na którym ptaki przebywają w okresie zimowym, wraz z obszarem w promieniu do 200 metrów od niego 01.12-01.03

### PELIKANOWE PELECANIFORMES

9. bocian czarny Ciconia nigra obszar w promieniu do 200 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 15.03-31.08
 10. ślepowron Nycticorax nycticorax kolonia lęgowa - -

### SZPONIASTE ACCIPITRIFORMES

11. rybołów Pandion haliaetus obszar w promieniu do 200 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.03-31.08
 12. gadożer Circaetus gallicus obszar w promieniu do 200 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.03-30.09
 13. orlik krzykliwy Clanga pomarina obszar w promieniu do 100 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.03-31.08
 14. orlik grubodzioby Clanga clanga obszar w promieniu do 200 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.03-31.08
 15. orzeł przedni Aquila chrysaetos obszar w promieniu do 200 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.01-15.08
 16. orzełek Hieraaetus pennatus obszar w promieniu do 100 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.02-31.08
 17. bielik Haliaeetus albicilla obszar w promieniu do 200 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.01-31.07
 18. kania ruda Milvus milvus obszar w promieniu do 100 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.03-31.08
 19. kania czarna Milvus migrans obszar w promieniu do 100 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.03-31.08

### SOWY STRIGIFORMES

20. puchacz Bubo bubo obszar w promieniu do 200 m od gniazda lub miejsca regularnego przebywania obszar w promieniu do 500 m od gniazda lub miejsca regularnego przebywania 01.01-31.07
 21. sóweczka Glaucidium passerinum obszar w promieniu do 50 m od gniazda - -
 22. puszczyk mszarny Strix nebulosa obszar w promieniu do 200 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.01-31.07
 23. włochatka Aegolius funereus obszar w promieniu do 50 m od gniazda - -

### KRASKOWE CORACIIF ORMES

24. kraska Coracias garrulus obszar w promieniu do 50 m od gniazda - -

### SOKOŁOWE FALCONIFORMES

25. raróg Falco cherrug obszar w promieniu do 200 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.01-31.07
 26. sokół wędrowny Falco peregrinus obszar w promieniu do 200 m od gniazda obszar w promieniu do 500 m od gniazda 01.01-31.07

## **GADY  REPTILIA**

### ŁUSKONOŚNE SQUAMATA

27. gniewosz plamisty Coronella austriaca miejsca rozrodu i regularnego przebywania oraz obszar w promieniu do 100 m - -
 28. wąż Eskulapa Zamenis longissimus miejsca rozrodu i regularnego przebywania oraz obszar w promieniu do 200 m miejsca rozrodu i regularnego przebywania oraz obszar w promieniu do 300 m 01.04-30.09

### ŻÓŁWIE TESTUDINATA

29. żółw błotny Emys orbicularis miejsca rozrodu i regularnego przebywania oraz obszar w promieniu do 200 m miejsca rozrodu i regularnego przebywania oraz obszar w promieniu do 500 m 15.03-31.10

## **OWADY  INSECTA**

### WAŻKI ODONATA

30. iglica mała Nehalennia speciosa miejsca rozrodu i regularnego przebywania oraz obszar w promieniu do 100 m - -
 Objaśnienia:
 * Gatunki zwierząt zostały pogrupowane w wyższe jednostki systematyczne w ten sposób, że:

- wielkimi literami, czcionką pogrubioną wyróżniono nazwy GROMAD,

- wielkimi literami, czcionką zwykłą wyróżniono nazwy RZĘDÓW,

- nazwy naukowe gatunków wyróżniono czcionką pochyłą.

[![Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.](https://opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2025/03/huk.jpg)](www.opengarden.org.pl)
Ochrona gatunkowa zwierząt. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. Wersja od: 21 listopada 2022 r.

1 Obecnie działem administracji rządowej – środowisko kieruje Minister Klimatu i Środowiska, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U. poz. 1949).
 2 Zmiany wymienionej dyrektywy zostały ogłoszone w Dz. Urz. WE C 241 z 29.08.1994, str. 1, Dz. Urz. WE L 305 z 08.11.1997, str. 42 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 4, str. 3, Dz. Urz. UE L 236 z 23.09.2003, str. 33, Dz. Urz. UE L 284 z 31.10.2003, str. 1 – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 1, t. 4, str. 447, Dz. Urz. UE L 363 z 20.12.2006, str. 368, Dz. Urz. UE L 218 z 23.08.2007, str. 15 i Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str. 193.
 3 Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. poz. 1348), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1936 i 2171).