Wieloryb na stole czyli barbarzyńskie praktyki. Mordy w imię podniebienia i chciwości.
W XX wieku zabito ponad 1,5 miliona wielorybów. Niektóre gatunki, takie jak płetwal błękitny, zostały
prawie całkowicie wytępione. Nawet dzisiaj większość jest zagrożona. – Portal Greenpeace Fr, 3 marca 2017)
Uznając zainteresowanie narodów świata zabezpieczeniem dla przyszłych pokoleń wielkiego przyrodniczego zasobu, jakim jest pogłowie wielorybów;
Uważając, że historia wielorybnictwa dowodzi faktu nadmiernych połowów na coraz bardziej licznych akwenach i coraz większej liczby gatunków wielorybów w stopniu tak znacznym, że potrzebna jest ochrona wszystkich gatunków wielorybów przed dalszymi nadmiernymi połowami;
Według Międzynarodowej Komisji Wielorybniczej IWC w XXI wieku zabito 37592 Wielorybów. Daje to ok 1567 wielorybów rocznie.
Są to dane oficjalne. W tym artykule będę się głównie opierał na danych pochodzących z oficjalnej strony IWC. Wybór i przetwarzanie danych są mojego autorstwa
![Wieloryb na stole czyli barbarzyńskie praktyki. Mordy w imię podniebienia i chciwości. Wieloryb na stole czyli barbarzyńskie praktyki. Mordy w imię podniebienia i chciwości.](https://www.opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2024/07/pol2-jpg.avif)
1. Wstęp. Tematem są Wieloryby i Wielorybnictwo
Wieloryby, delfiny i morświny to grupa ssaków morskich, zbiorczo zwanych waleniami. Naukowcy szacują, że istnieje około 90 gatunków waleni. Ta wyjątkowa i charyzmatyczna grupa obejmuje największe zwierzę, jakie kiedykolwiek żyło, oraz najdłużej żyjącego ssaka. Niektóre gatunki waleni wykazują wysoce rozwinięte metody komunikacji, w tym długie i złożone „pieśni”, a inne nawigują i lokalizują swoją ofiarę za pomocą echolokacji, generując własne fale dźwiękowe. Walenie dzielą się na gatunki posiadające zęby (zwane Odontoceti) i gatunki fiszbinowe (zwane Mysticeti).
Naukowcy szacują, że istnieje około 90 gatunków waleni. Ta wyjątkowa i charyzmatyczna grupa obejmuje największe zwierzę, jakie kiedykolwiek żyło, i najdłużej żyjącego ssaka.
Wieloryby są fascynującymi i inteligentnymi ssakami morskimi. Ich złożone zachowania społeczne i komunikacyjne, a także piękno fizyczne i duchowe, przyciągają uwagę ludzi na całym świecie.
Wieloryby, zwłaszcza humbaki, są znane z niezwykle skomplikowanych pieśni, które mogą trwać godzinami. Te pieśni służą do komunikacji i mogą być słyszane na ogromne odległości pod wodą. Każda populacja humbaków ma swoje unikalne pieśni, które mogą się zmieniać i ewoluować w czasie.
Wykazują oznaki kultury, przekazując wiedzę z pokolenia na pokolenie. Na przykład, orki (kosatki) uczą swoje młode specyficznych technik polowania, które są unikalne dla danej grupy.
Angażują się w zabawę, taką jak skakanie z wody, “szpiegowanie” (wynurzanie głowy nad powierzchnię wody) i pływanie w falach. Te zachowania mogą służyć różnym celom, takim jak komunikacja, eksploracja i socjalizacja.
Tworzą zachowania społeczne takie jak:
- Matriarchaty: W niektórych gatunkach, takich jak orki, społeczeństwa są matriarchalne. Starsze samice prowadzą grupy, a ich potomstwo pozostaje z nimi przez całe życie. Te grupy rodzinne mogą współpracować podczas polowania i opieki nad młodymi.
- Kooperacja i altruizm: Wieloryby często wykazują zachowania kooperacyjne, takie jak wspólne polowanie i obrona przed drapieżnikami. Zdarza się, że ratują innych członków stada lub nawet osobniki innych gatunków w potrzebie.
- Migracje i socjalizacja: Wieloryby często migrują na duże odległości między miejscami żerowania a miejscami rozmnażania. Podczas tych migracji mogą tworzyć tymczasowe grupy, co sprzyja socjalizacji i wymianie informacji.
Badania nad wielorybami obejmują obserwacje terenowe, badania akustyczne i genetyczne, które dostarczają wiedzy na temat ich zachowań, komunikacji i struktury społecznej. Naukowcy używają zaawansowanych technologii, takich jak drony i tagi satelitarne, aby śledzić ruchy i zachowania wielorybów.
Wieloryby odgrywają ważną rolę w ekosystemach morskich, przyczyniając się do zdrowia oceanów poprzez recykling składników odżywczych. Ich ochrona jest kluczowa dla zachowania bioróżnorodności.
Wieloryby są także ważne kulturowo i duchowo dla wielu społeczności ludzkich. W sztuce, literaturze i mitologii pojawiają się jako symbole mądrości, siły i tajemnicy.
Filmy i relacje:
Filmy dokumentalne, takie jak “The Blue Planet” czy “Blackfish”, a także relacje z badań terenowych i literatury, dostarczają wglądu w życie tych niesamowitych stworzeń, ukazując ich inteligencję, piękno i skomplikowane relacje społeczne.
Wieloryby fascynują ludzi na całym świecie, a ich ochrona i badanie są kluczowe dla zrozumienia i zachowania naszych oceanów.
Wielorybnictwo nie jest jedynym zagrożeniem.
Zaprezentowane poniżej dane nie zawierają śmierci z rąk kłusowników oraz spowodowanej przez inną działalność człowieka. Te “inne” przyczyny są równie przerażające (np. gdy wieloryb zaplącze się w sieci potrafi umierać tygodniami) Efekty tych działań są trudne do oszacowania, ponieważ wpływają często na cały układ troficzny środowiska, w którym żyją walenie. Pokrótce opowiem o nich opisując konkretne gatunki wielorybów objęte limitami IWC. O tych Innych przyczynach napiszę również w osobnym artykule.
![Wieloryb na stole czyli barbarzyńskie praktyki. Mordy w imię podniebienia i chciwości. Wieloryb na stole czyli barbarzyńskie praktyki. Mordy w imię podniebienia i chciwości.](https://www.opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2024/07/Baleine-1-jpg.avif)
2. Historia.
Wielorybnictwo jest obecne na świecie od zarania dziejów. Malgorzata Fitzmaurice – Profesor prawa międzynarodowego publicznego na Wydziale Prawa Queen Mary University of London tak pisze o historii:
Jako przedmiot konsumpcji, wieloryb był obiektem polowań przez stulecia ze względu na olej, kości i mięso. Historia wielorybnictwa wydaje się zaczynać tysiące lat temu, prawdopodobnie 2200 p.n.e. Uważa się, że pierwsze zorganizowane polowanie przeprowadzili Baskowie w 700 r. n.e., po nich Flamandowie i Normanowie, a następnie Brytyjczycy i Holendrzy, przewyższając działalność wielorybniczą Basków. Hiszpania, Norwegia i Francja rozpoczęły polowanie na wieloryby w IX wieku n.e. Brytyjczycy, Holendrzy i Niemcy rozszerzyli swoją działalność wielorybniczą na północny Atlantyk. Uważa się, że Japonia i Rosja rozpoczęły przybrzeżne wielorybnictwo w XII wieku, a Stany Zjednoczone w XVI wieku. Wczesny okres wielorybnictwa charakteryzował się polowaniem ze stacji lądowych jako główną metodą, z wykorzystaniem ręcznie rzucanych harpunów i sieci z łodzi wiosłowych. Następnie schwytane wieloryby były przetwarzane w wodach przybrzeżnych. Po wyczerpaniu zasobów wielorybów przybrzeżnych rozpoczął się okres wielorybnictwa pelagicznego – to znaczy wielorybnictwa na otwartym oceanie3
Mimo nadprodukcji nie przestawano zabijania waleni. Dopiero Światowy Kryzys i brak łatwego “mięsa” spowodował upadek tego przemysłu wielorybniczego.
Nadmierna eksploatacja wielorybów w okresie międzywojennym doprowadziła do zawarcia dwóch międzynarodowych konwencji o ochronie wielorybów: Konwencji genewskiej z 1931 r. o regulacji połowu wielorybów (155 LNTS 349) i Porozumienia o regulacji połowu wielorybów z 1937 r. (8 czerwca 1937 r.)., 190 LNTS 79). Konwencje wielorybnicze z 1931 r. i 1937 r. nie okazały się szczególnie skuteczne, ale zapewniły ramy prawne dla przyszłych regulacji połowu wielorybów, które, choć nie są doskonałe, trwają obecnie i są regulowane przez Międzynarodową konwencję o regulacji połowów wielorybów z 1946 r. (ICRW).
Jak podaje organizacja Environmental Investigation Agency.(EIA) Przemysł wielorybniczy zabił 2,9 miliona wielorybów w XX wieku. W 1982 roku Międzynarodowa Komisja Wielorybnicza (IWC) zgodziła się na moratorium na komercyjne połowy wielorybów, które weszło w życie w 1986 roku. Była to doniosła decyzja, która niewątpliwie uratowała kilka gatunków przed wyginięciem.
3. Międzynarodowa Komisja Wielorybnicza – IWC (International Whaling Commission)
Konwencja uznaje trzy różne rodzaje wielorybnictwa: komercyjne, aborygeńskie na własne potrzeby i wielorybnictwo ze specjalnym zezwoleniem (znane również jako naukowe). Po długiej debacie w 1982 r. przyjęto moratorium na komercyjne wielorybnictwo, które weszło w życie w 1986 r. Komisja nadal reguluje aborygeńskie wielorybnictwo na własne potrzeby, które jest prowadzone przez społeczności tubylcze, często w odległych częściach świata. Regulacja aborygeńskiego wielorybnictwa zawsze była podstawową odpowiedzialnością Komisji i pozostaje nią do dziś. Uznaje ona potrzeby żywieniowe i kulturowe i opiera się na rygorystycznym procesie naukowym. Konwencja zawiera osobną kategorię specjalnego zezwolenia na wielorybnictwo w celach badań naukowych. Specjalne zezwolenie na wielorybnictwo nie jest regulowane przez Komisję, ale przez rządy krajowe, chociaż obecnie żaden z nich nie podejmuje tego rodzaju wielorybnictwa.
Międzynarodowa Konwencja o Regulacji Połowów Wielorybów (ICRW), ustanowiona przez Międzynarodową Komisję Wielorybnictwa (IWC), rzeczywiście rozróżnia różne rodzaje połowów wielorybów, w tym połowy przemysłowe i połowy tradycyjne (autochtoniczne):
Połowy przemysłowe (komercyjne): to połowy wielorybów prowadzone na dużą skalę w celach komercyjnych, głównie w celu sprzedaży mięsa, tłuszczu i innych produktów na rynku.
Cechy charakterystyczne:
- Cel komercyjny: Głównym celem jest zysk poprzez sprzedaż produktów wielorybniczych.
- Technologia i skala: Wykorzystywane są zaawansowane technologie i duże statki wielorybnicze, zdolne do połowu wielu wielorybów jednocześnie.
- Przepisy: Objęte są rygorystycznymi przepisami IWC, które obejmują kwoty połowowe, limity i moratoria. W 1986 roku wprowadzono międzynarodowe moratorium na komercyjne połowy wielorybów, które jest nadal w mocy, chociaż niektóre kraje (np. Norwegia i Islandia) kontynuują połowy, korzystając z tzw. zastrzeżeń (opt-out).
Połowy tradycyjne (autochtoniczne): Połowy tradycyjne to połowy prowadzone przez rdzenną ludność, które mają na celu zapewnienie żywności i zasobów niezbędnych do przetrwania oraz utrzymanie kulturowych tradycji i obrzędów.
Aboriginal Subsistence Whaling (ASW) nie podlega moratorium, ponieważ nie jest komercyjnym wielorybnictwem. IWC ustala limity połowów ASW co sześć lat.
Cechy charakterystyczne:
- Cel przetrwania: Głównym celem jest dostarczenie żywności i innych zasobów niezbędnych do przetrwania lokalnych społeczności.
- Tradycja i kultura: Połowy te są głęboko zakorzenione w tradycjach i kulturze rdzennej ludności i mają istotne znaczenie dla ich tożsamości i życia społecznego.
- Skala i technologia: Wykorzystywane są tradycyjne metody połowów, które często są mniej technologicznie zaawansowane i prowadzone na znacznie mniejszą skalę w porównaniu z połowami przemysłowymi.
- Regulacje IWC: IWC uznaje połowy tradycyjne i przyznaje kwoty na połowy dla rdzennych społeczności w celu zapewnienia ich przetrwania, przy jednoczesnym zachowaniu zrównoważonego poziomu populacji wielorybów.
Uznając, że w trakcie realizacji powyższych celów, operacje wielorybnicze powinny ograniczać się tylko do tych gatunków, które dysponują najlepszą zdolnością przetrwania eksploatacji, aby dać czas na odbudowę pogłowia niektórych gatunków wielorybów, których liczebność obecnie wyczerpuje się;
Toteż zezwolono na limitowane polowania na następujące Wieloryby:
Płetwal karłowaty (Minke Whale; Balaenoptera acutorostrata)
Pływacz szary (Gray whale; Eschricthtius robustus);
Płetwal Bryde’a (Bryde’s whale Balaenoptera edeni)
Płetwal czerniakowy (Sei whale, Balaenoptera borealis)
Dziobogłów/ Wal grenlandzki (Bowhead Balaena mysticetus)
Płetwal zwyczajny (finwal; Balaenoptera physalus)
Długopłetwiec oceaniczny (Humbak Megaptera novaeangliae) ;
Kaszalot spermacetowy (Sperm whale Physeter macrocephalus)
4. Wielorybnictwo
Jak podaje portal Portal Baleines en direct – 2022r. Obecnie trzy kraje nadal praktykują komercyjne polowania na duże wieloryby. Norwegia i Islandia w dalszym ciągu polują na płetwale i karłowate na północnym Atlantyku, a Japonia niedawno wznowiła komercyjne połowy wielorybów u swoich wybrzeży, czasami aż do Oceanu Południowego. Tylko w tych trzech krajach od 1986 r. upolowano około 40 000 osobników.
Bestialstwo Metod Zabijania Wielorybów
W Międzynarodowej konwencji o regulacji polowań na wieloryby zabijanie nazywa się Pozyskaniem
O bestialstwie zabijania wielorybów niech świadczą metody, jakie są stosowane przez wielorybników:
Duże Wieloryby
W przypadku dużych wielorybów myśliwi zazwyczaj używają wybuchowych armatek harpunowych zamontowanych na łodziach ścigających zwierzę. Do wielorybów strzela się materiałami wybuchowymi, które eksplodują po wejściu w ich ciało. Jeżeli zwierzę nie umiera od razu, co zdarza się regularnie, następuje drugi strzał z armaty lub dobija się go karabinem. Czasami myśliwi pozostawiają wieloryba w agonii, aż umrze, co może zająć do 25 minut.
Mniejsze Gatunki
Na mniejsze gatunki często poluje się metodą zwaną połowami ukierunkowanymi. Technika ta, stosowana w płytkiej wodzie, polega na emitowaniu podwodnych dźwięków, których zadaniem jest utworzenie ściany dźwięku używanej do straszenia i dezorientacji zwierząt. Ściana ta przybliża walenie do zatoki lub plaży, gdzie można je bezpośrednio łowić również harpunem. Niektóre zwierzęta zostają przeciągnięte żywcem na brzeg za pomocą haków wbitych bezpośrednio w ich ciało.
Inuickie polowania niczym się nie różnią od przemysłowego. Polowania na wieloryby, takie jak wieloryby grenlandzkie, są przeprowadzane przy użyciu większych łodzi i harpunów, często z zastosowaniem współczesnych technologii, takich jak strzelby i silniki łodziowe.
Trzy kraje zezwalają na przemysł wielorybniczy są to Japonia, Norwegia, Islandia.
Do tej “klubu” należą również kraje które zezwalają na zabijanie wielorybów ludności autochtonicznej:
Dania (Grenlandczycy- Inuici), Federacja Rosyjska (Czukcze), USA (Alaska/ Inuici), A, Saint Vincent i
Grenadyny (ludność Bequian) (oraz Kanada). Na Wyspach Owczych powszechnie poluje się na narwale i inne walenie które nie są objęte ochroną IWC.
Inuici zamieszkujący Grenlandię mają tradycję wielorybnictwa, ale skala i metody są nadmierne i niezrównoważone.
Wielorybnictwo w wysoko uprzemysłowionych krajach nie jest niezbędne dla przetrwania. W dzisiejszych czasach istnieje wiele alternatyw żywieniowych, które mogą zastąpić mięso wieloryba, eliminując potrzebę jego połowu. Przemysł spożywczy oferuje różnorodne źródła białka, które są łatwo dostępne i mniej kontrowersyjne.
Ekonomiczne korzyści są niewielkie. Straty dla środowiska są zdecydowanie większe. Udowodniono, że dzięki wielorybom społeczności mogą zarobić więcej nie niszcząc ekosystemu. O czym postaram się napisać w dalszej części artykułu.
Jestem przekonany, że tradycja jest wymówką. W przypadku wysoko rozwiniętych krajów tradycja nie powinna być używana jako argument do kontynuowania wielorybnictwa. Kultura i tradycje ewoluują, a ochrona środowiska i zrównoważony rozwój powinny być priorytetem.
Polityka i wola polityczna: Wysoko rozwinięte państwa mają środki, aby zrekompensować ewentualne straty, jakie poniosłyby społeczności autochtoniczne. Brak woli politycznej jest główną przeszkodą w zakończeniu wielorybnictwa na większą skalę. Rządy mogą zapewnić wsparcie finansowe i inne formy rekompensaty, aby pomóc społecznościom autochtonicznym.
Obrońcy propagujący tradycyjne wielorybnictwo takie jak te w Grenlandii i na Alasce twierdzą, że od wieków praktykują wielorybnictwo w zrównoważony sposób, że ich podejście jest często bardziej odpowiedzialne ekologicznie niż współczesne metody przemysłowe.
Skala tego procederu i jej metody temu przeczą.
Jednakże spotkałem się ze stwierdzeniem, że polowania na wieloryby przez Inuitów i Czukczów są głównie subsystencyjne, co oznacza, że są one prowadzone dla zapewnienia pożywienia, odzieży, paliwa i innych materiałów niezbędnych do przetrwania. Mięso, tłuszcz i kości wielorybów są wykorzystywane w codziennym życiu społeczności.
Oraz mają ogromne znaczenie kulturowe i duchowe dla tych ludów. Tradycyjne metody polowań i związane z nimi rytuały są integralną częścią ich tożsamości i dziedzictwa.
Nie jestem specjalistą od tych kultur, ale kluczem do zakwalifikowania ich polowań za autochtoniczne są użyte techniki łowieckie oraz cel polowania.
Współczesne wielorybnictwo, zwłaszcza w wysoko uprzemysłowionych krajach, jest coraz bardziej postrzegane jako przestarzałe i nieetyczne. Alternatywy żywieniowe są szeroko dostępne, a ochrona inteligentnych i społecznych zwierząt, jakimi są wieloryby, powinna być priorytetem. Istnieje zrozumienie dla zrównoważonych praktyk tradycyjnych społeczności rdzennych, jednak brak woli politycznej w krajach rozwiniętych jest kluczowym problemem w zakończeniu tego procederu na większą skalę.
Wykres nr 1. Wielorybnictwo od 2000 do 2023 roku. Ilość zabitych wielorybów w szt. Dane IWC.
![Wykres nr.2 Wielorybnictwo od 2000 do 2023 roku. Procentowy udział państw raportujących do IWC w połowie wielorybów. Brak na wykresie St. Vincent i Grenadyn. Dane z IWC Wykres nr.2 Wielorybnictwo od 2000 do 2023 roku. Procentowy udział państw raportujących do IWC w połowie wielorybów. Brak na wykresie St. Vincent i Grenadyn. Dane z IWC](https://www.opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2024/07/5wieloryby-jpg.avif)
Jak wykazuje powyższy wykres skala polowań autochtonicznych w Grenlandii jest większa od wielorybnictwa przemysłowego Islandii. Skala polowań tzw. autochtonicznych może wskazywać na połowy konsumpcyjne / przemysłowe.
![Płetwal zwyczajny (finwal; Balaenoptera physalus) źródło: https://wwhandbook.iwc.int/en/species/fin-whale https://wwhandbook.iwc.int/en/species/fin-whale Płetwal zwyczajny (finwal; Balaenoptera physalus) źródło: https://wwhandbook.iwc.int/en/species/fin-whale](https://www.opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2024/07/Fin-whale-amendedCrop-scaled-jpg.avif)
Finwale są drugim co do wielkości gatunkiem wielorybów po płetwalu błękitnym. Te dwa gatunki są blisko spokrewnione, ale płetwale mają bardziej spiczaste głowy i są bardziej opływowe niż ich olbrzymi kuzyni i w przeciwieństwie do nich mają różne wzory jaśniejszych cieniowań na grzbiecie . Nazywane również „finwalami” lub „razorbackami” ze względu na wyraźny grzbiet biegnący od płetwy grzbietowej do ogona, gatunek ten był intensywnie polowany w epoce przemysłowego wielorybnictwa.
Dane fizyczne
- Długość dorosłego osobnika: do 27 metrów
- Waga dorosłego osobnika: do 80 000 kg
- Długość noworodka: 6-6,5 metra
- Waga noworodka: 1000-1500 kg
Wygląd
- Ciało:
- Kolor: Brązowoszare lub srebrzystoszare do czarnego, z bardziej widocznymi jasnymi obszarami po prawej stronie.
- Brzuch: Biały, może mieć żółta warstwę okrzemek/glonów.
- Głowa: Płaska, bez nachylenia lub kąta w kierunku czubka pyska.
- Dolna warga: Biała z prawej strony, ciemna po lewej stronie.
- Płetwa grzbietowa:
- Mała, zakrzywiona i spiczasta, opadająca ku tyłowi.
- Ciemna z wierzchu, biała pod spodem z ciemnoszarą obwódką i spiczastym końcem.
- Płetwy ogonowe:
- Szerokie i zwężające się, ciemne na górze i białe pod spodem.
- Inne cechy:
- 50-100 rowków gardłowych rozciągających się do pępka.
- Ciemna nasada ogona z wyraźnym grzbietem od płetwy grzbietowej do ogona, co nadaje nazwę “finback” lub “razorback”.
- Ciało często pokryte małymi bliznami lub cętkowaniem.
Różnice płci Samice są zwykle o 5-10% większe niż samce, ale nie można ich odróżnić na morzu.
![Globalny zasięg płetwali finwalnych. Adaptacja: Nina Lisowski z Würsig,B., Thewissen, JGM i Kovacs, KM Editors (2018) „Encyclopedia of Marine Mammals”, 3. wyd. Academic Press, Elsevier: San Diego. CA. Copyright Elsevier: http://www.elsevier.com źródło: https://wwhandbook.iwc.int/en/species/fin-whale https://wwhandbook.iwc.int/en/species/fin-whale Globalny zasięg płetwali finwalnych. Adaptacja: Nina Lisowski z Würsig,B., Thewissen, JGM i Kovacs, KM Editors (2018) „Encyclopedia of Marine Mammals”, 3. wyd. Academic Press, Elsevier: San Diego. CA. Copyright Elsevier: http://www.elsevier.com źródło: https://wwhandbook.iwc.int/en/species/fin-whale](https://www.opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2024/07/bow121-jpg.avif)
Opisane jest pogłowie Finwala tutaj.
Rozmieszczenie:
Płetwale finwale (Balaenoptera physalus) są szeroko rozpowszechnione w chłodniejszych wodach przybrzeżnych na całym świecie. Preferują umiarkowane i polarne regiony oceaniczne, rzadziej występując w tropikach. Ich obecność w tropikach jest związana głównie z miejscami, gdzie występują studnie zimnej wody, takimi jak wybrzeża Peru .
Sezonowe migracje:
- Sezonowe przesunięcia: Większość populacji płetwali finwali wykazuje sezonowe migracje. Latem migrują one w kierunku biegunów, gdzie znajdują obfite źródła pożywienia, głównie w postaci kryla i małych ryb. Zimą przesuwają się w kierunku stref subtropikalnych, gdzie odbywają się gody i rodzenie cieląt.
- Populacje rezydentne: Pewne populacje płetwali finwali, takie jak te w Zatoce Kalifornijskiej, Morzu Wschodniochińskim u wybrzeży Japonii oraz Morzu Śródziemnym, nie wykazują tak wyraźnych migracji i są rezydentne przez cały rok .
Znaczenie komercyjne:
Płetwale finwale miały duże znaczenie dla przemysłu wielorybniczego ze względu na ich rozmiary i ilość pozyskiwanego tłuszczu oraz mięsa. Jednak intensywne połowy doprowadziły do drastycznego spadku ich populacji w wielu częściach świata. Ograniczone dane dotyczące ich rozmieszczenia i sezonowych ruchów wynikają z trudności w monitorowaniu ich w rozległych i często niedostępnych wodach oceanicznych.
Dieta i Żerowanie
- Różnorodność pokarmu:
- Półkula Północna: Na półkuli północnej finwale wykazują elastyczność w swojej diecie, żywiąc się różnymi małymi rybami ławicowymi, takimi jak gromadniki, śledzie, makrele i morszczuki. Ponadto spożywają skorupiaki planktonowe, w tym kryl i widłonogi.
- Półkula Południowa: Na półkuli południowej finwale skupiają się głównie na krylu. To sprawia, że konkurują z innymi gatunkami wielorybów fiszbinowych, które także migrują do Antarktydy w celu żerowania.
- Techniki żerowania: Finwale są głównie żerującymi na lonży. Często przewracają się na boki z otwartą paszczą i rozciągniętymi fałdami gardła, aby połknąć ławice małych ryb lub roje skorupiaków. Następnie filtrują zdobycz przez swoje fiszbiny.
- Sezon godowy:
- Półkula Północna: Płetwale finwale z półkuli północnej łączą się w pary w okresie grudzień-luty.
- Półkula Południowa: Na półkuli południowej okres godowy przypada na maj-lipiec.
![Pierwsze zdjęcie: Poszczególne płetwale finwale można rozpoznać po nacięciach i bliznach na płetwach grzbietowych oraz ostrzu lub siodle na bokach, poprzez proces zwany fotoidentyfikacją. Zdjęcia dzięki uprzejmości P. Olsona i SWFSC/NOAA. drugie:płetwal błękitny z wyraźnym wysokim uderzeniem w Zatoce Maine. Zdjęcie dzięki uprzejmości Whale and Dolphin Conservation USA. https://wwhandbook.iwc.int/en/species/fin-whale Pierwsze zdjęcie: Poszczególne płetwale finwale można rozpoznać po nacięciach i bliznach na płetwach grzbietowych oraz ostrzu lub siodle na bokach, poprzez proces zwany fotoidentyfikacją. Zdjęcia dzięki uprzejmości P. Olsona i SWFSC/NOAA. drugie:płetwal błękitny z wyraźnym wysokim uderzeniem w Zatoce Maine. Zdjęcie dzięki uprzejmości Whale and Dolphin Conservation USA. https://wwhandbook.iwc.int/en/species/fin-whale](https://www.opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2024/07/bow1212-jpg.avif)
- Ciąża i narodziny:
- Ciąża trwa około 11 miesięcy.
- Samice rodzą jedno cielę co 2-3 lata.
- Cielęta pozostają z matkami przez około 6-7 miesięcy, po czym są odstawiane od piersi.
- Więzi społeczne: Najbardziej stabilną więzią społeczną wśród płetwali finwali jest więź między matką a cielęciem, która trwa do momentu odstawienia cielęcia od piersi.
6. Długopłetwiec oceaniczny (Humbak Megaptera novaeangliae)
W latach 2000 – 2023 zabito 119 Humbaków. Inuici z Grenlandii zabili 84 sztuk, a Saint Vincent i Grenadyny 34. w ostatnich latach nastąpił wzrost ilości zabitych tych zagrożonych ssaków.
Globalnie gatunek ten został przeniesiony ze statusu narażony na najmniejsze zagrożenie na Czerwonej liście gatunków zagrożonych IUCN 31 . Jednakże gatunek ten jest objęty Załącznikiem 1 Konwencji o ochronie gatunków wędrownych (CMS) , a niektóre (sub)populacje, takie jak ta w Morzu Arabskim, są uznawane za zagrożone przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody (IUCN ), amerykańską ustawę o gatunkach zagrożonych ( ESA ) 32 i Międzynarodową Konwencję o Gatunkach Zagrożonych.
W sezonach lat 2008-2012 liczba długopłetwców, które mają być odłowione przez ludność Bequian z Wysp Św. Wincentego i Grenadyn, nie przekroczy 20. Mięso i produkty z takich wielorybów mają być spożytkowane wyłącznie dla potrzeb lokalnej konsumpcji na Wyspach Św. Wincentego i Grenadynach. //
Na humbaki nadal poluje się w bardzo małych ilościach na podstawie aborygeńskich zezwoleń na połowy wielorybów, a IWC ustala konserwatywne i zrównoważone kwoty na Grenlandii oraz Saint Vincent i Grenadynach. Mogą również odbywać się polowania na humbaki na małą skalę w okolicach wyspy Pagalu w Zatoce Gwinejskiej, ale nie ma na ten temat aktualnych informacji.
![Długopłetwiec oceaniczny (Humbak Megaptera novaeangliae) źródło: https://wwhandbook.iwc.int/en/species/humpback-whale Długopłetwiec oceaniczny (Humbak Megaptera novaeangliae) źródło: https://wwhandbook.iwc.int/en/species/humpback-whale](https://www.opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2024/07/Recrop-Humpback-whale-scaled-jpg.avif)
Humbaki są jednym z najczęściej obserwowanych i najlepiej zbadanych gatunków wielorybów. Występują w każdym oceanie i wielu obszarach przybrzeżnych związanych z turystyką przybrzeżną i morską, są przedmiotem zainteresowania operacji obserwacji wielorybów w wielu krajach na całym świecie. Gatunek ten znany jest ze swojego spektakularnego „aktywnego zachowania na powierzchni”, które może obejmować wyskakiwanie z wody (wyskakiwanie z wody) i uderzanie płetwami i ogonem, okazjonalnego zainteresowania łodziami wycieczkowymi oraz złożonej „pieśni”, którą można usłyszeć na terenach lęgowych w tropikach. Odgłos uderzenia humbaka lub plusk wyskakującej wody można zobaczyć z odległości kilku kilometrów, co sprawia, że humbak jest jednym z najbardziej widocznych celów obserwacji wielorybów na całym świecie.
Cechy fizyczne
- Długość dorosłego osobnika: 11,5-15 m
- Waga dorosłego osobnika: 25-30 ton
- Noworodek: 4-4,5 m, 1-2 tony
Wygląd zewnętrzny
- Płetwa grzbietowa: Niska, krótka, z szeroką podstawą i “garbem”.; Może mieć bardzo zróżnicowany kształt.
- Ubarwienie : Górna strona: ciemnoszare do niebiesko-czarne zabarwienie.; Spód: może być czarny lub biały.
- Gałki: Widoczne na czubku głowy i dolnej szczęce.
- Płetwy ogonowe:
- Szerokie, ząbkowane na tylnych krawędziach.
- Ciemne na wierzchu, mogą różnić się od czarnego do białego pod spodem.
- Spód ogona często cętkowany, ale zwykle co najmniej częściowo biały.
- Płetwy piersiowe:
- Długie, do 1/3 długości ciała, z wypustkami na krawędziach natarcia.
- Od spodu białe, ale mogą być czarne, białe lub cętkowane na wierzchu, w zależności od populacji lub osobnika.
Rozróżnienie płci
- Samice:
- Średnio większe niż samce.
- Posiadają płat wielkości grejpfruta z tyłu szczeliny narządów płciowych lub są w towarzystwie cielęcia.
- Samce:
- Wykrywanie śpiewu jest jednym ze sposobów identyfikacji.
![Pierwsze zdjęcie: Humbak wyskakujący z wody w Antarktyce. Zdjęcie dzięki uprzejmości Kate Sprogis. Drugie:Humbaki w ich rejonie lęgowym w Parku Narodowym Albrolhos w Brazylii. Zdjęcia dzięki uprzejmości Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation źródło: https://wwhandbook.iwc.int/en/species/humpback-whale Pierwsze zdjęcie: Humbak wyskakujący z wody w Antarktyce. Zdjęcie dzięki uprzejmości Kate Sprogis. Drugie:Humbaki w ich rejonie lęgowym w Parku Narodowym Albrolhos w Brazylii. Zdjęcia dzięki uprzejmości Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation źródło: https://wwhandbook.iwc.int/en/species/humpback-whale](https://www.opengarden.org.pl/wp-content/uploads/2024/07/humack1-jpg.avif)
Humbaki są dobrze rozpoznawalne dzięki swoim charakterystycznym płetwom piersiowym, długim do 1/3 długości ich ciała, oraz widocznym gałkom na głowie. Ich kolory mogą się różnić w zależności od populacji i indywidualnych różnic, co sprawia, że są one jednymi z najbardziej różnorodnych wielorybów pod względem wyglądu. Samice i samce można rozróżnić po obecności cieląt, płata na narządach płciowych lub śpiewie, który jest charakterystyczny dla samców.
źródła:
- Międzynarodowa Komisja Wielorybnicza.
- Międzynarodowa Konwencja O Uregulowaniu Połowów Wielorybów. z 2 Grudnia 1946. Wersja od: 17 Kwietnia 2009 R.
- Międzynarodowa konwencja o uregulowaniu połowów wielorybów – Margaret Fitzmaurice – profesor prawa międzynarodowego publicznego; Wydział Prawa – Queen Mary University of London
- NOAA Fisheries – The National Marine Fisheries Service (NMFS)
- Sąd potępia naukowe połowy wielorybów w Japonii -Virginia Morell ; Science 4 kwietnia 2014 r Tom 344, wydanie 6179
- Międzynarodowy trybunał sprawiedliwości. Polowanie na wieloryby na Antarktydzie (Australia kontra Japonia: interwencja Nowej Zelandii) PRZEGLĄD SPRAWY
- Portal Greenpeace Fr, 3 marca 2017
- Portal Baleines en direct
- New Bedford Whaling Museum
- Environmental Investigation Agency
- https://www.tripadvisor.com/
- https://www.tasteatlas.com/
- Food in Japan
- https://lastminutejapan.com/en
- Savor Japan
- Japan Forward
- Whaling Today
- Finwale kontra polityka wieloryby zagrożone. Bezlitosna decyzja rządu Japonii Wojciech Kozicki 10.05.2024
- Environmental Investigation Agency.(EIA)
- https://secure.avaaz.org/
- Polowania na wieloryby w Norwegii. Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie polowań na wieloryby w Norwegii (2017/2712(RSP))
- Rozporządzenie UE w sprawie wspólnych zasad przy przywozie wielorybów lub innych produktów otrzymywanych z waleni z dnia 20 stycznia 1981 r. (wersja 01/01/1995)
- https://www.iucnredlist.org/
- Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem- cites Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora – CITES